Inge Raadschelders

in tijden van nood

2011-12-21T22:42:00.001+01:00

Inge,

Voor het verwijderen van uw beugeltje kunnen we u behulpzaam zijn, u woont in mijn stadje dus reken ik voor dit klusje 15€.
Het is geen garantie dat uw beugeltje nog bruikbaar is.

Met vriendelijke groet,
P.W.

zo vanzelf

2011-12-06T13:03:00.001+01:00

Het water op het dak van de schuur is bevroren. De buurman zet de vuilniszak buiten en knikt naar me. Onze begroetingen zijn veranderd sinds we van elkaar weten hoe de nacht verlopen is. Wie heeft wiens baby horen blèren en hoe laat? We zwijgen er over, maar met de ochtendgroet tonen wij ons medeleven. Zijn goedemorgen klinkt als Het geeft niet, hoor. En: Ik weet hoe je je voelt.
Het ijzer van mijn fiets is koud. De pomp is koud. De bandenplak lijm is op. Het plakkertje plakt niet uit zichzelf.

Blijven ademen, denk ik. Het gaat vanzelf. De dag gaat zo vanzelf. De warme wolkjes die ik uitblaas worden opgenomen in de ijle lucht. Wanneer de band geplakt is vul ik haar. In. uit. En daar ga ik. De dag in, door de mist.

kots

2011-11-22T15:25:00.001+01:00

Kan niemand de kaft zien? Sinds ik handboeken lees als: Alles over borstvoeding, Werkende moeders, Kind en carrière en Boeddisme voor moeders schaam ik mij een beetje om mijn boek open te slaan in de trein. Het oogt toch net even anders dan Anna Karenina of Bonita Avenue.

Ik gniffel desondanks om de verhalen over mantelpakjes met babykotsvlekken, tassen vol rozijntjes, half opgemaakte ogen, haastige fietstochten, boze crèchejuffen en fileproblematiek. Mij zal dat niet gebeuren. Ik ben vanmorgen twee uur te vroeg opgestaan, kwam ruim op tijd aan op het juiste perron. Ik heb alles onder controle. De conducteur komt de coupé binnen en groet ons vrolijk. Ik grabbel het treinkaartje uit mijn tas en toon hem triomfantelijk mijn kortingskaart. Zie je wel, dat zeg ik toch, alles onder controle, het gaat allemaal goed. Hij fronst als hij naar mijn kaartje kijkt. Hij haalt zijn klokje uit zijn zak en kijkt er op. Dan kijkt hij me weer aan. Ik slik. Reizen voor negen uur. Geen korting. Vergeten. Ik glimlach onschuldig naar hem. Hij ziet het door de vingers. Ik straal het blijkbaar nog uit, dat zachte, lieflijke van net geboren moeder.

De dame tegenover me glimlacht vergevingsgezind naar me. Iets te lief. Iets te begripvol. Hallo, ik ga hier naar mijn werk hoor. Ik draai gewoon mee in deze harde wereld. Neem mij serieus! Ze knikt naar het boek dat ik ondersteboven (stom) op het tafeltje heb gelegd. Kind en carrière. Oh god, ze heeft me door.

Ik sla het boek dicht en stop het ver weg in mijn tas. Mijn oog valt op de naad van mijn truitje. Het label steekt uit. Label? Mijn ogen schieten langs mijn bovenkleding. Ja hoor, binnenste buiten. Twee uur te vroeg ben ik opgestaan!
Wanhopig controleer ik of er niet toch een luier uit mijn tas steekt, of ik niet naar babypoep ruik, of er echt niets anders is dat mijn radeloosheid, complete chaos, volledig asynchroon lopen met de rest van de wereld zichtbaar maakt. En kijk op. De overbuurvrouw glimlacht nog vergevingsgezinder. Ik sluit mijn ogen en laat mijn hoofd rusten tegen het koude raam.

wie waarom

2011-11-08T12:39:00.000+01:00

wie heeft mij in deze vorm gewrongen
alle holtes een voor een gevuld met dorst
met grof geweld mijn zijn verkleind tot honger
mijn wezen omgezet in bloed, in pis, in kots

het past me niet dit onbestemd verlangen
deze kramp, dit hoofd, dat lange slappe lijf
waarom moet wat oneindig is in tijd gevangen
en waarom ik waarom moet ik nu iemand zijn

maak het niet zachter, mooier, milder, troost me minder
gun mij het enige waaruit ik nu nog kan bestaan
laat mij mijn schreeuwen, janken, schokken, schijten, krampen
mijn woedend wezen laat het laat me gaan

perspectief

2011-10-13T12:30:00.000+02:00

Vanuit mijn ooghoek keek ik al toe hoe zij haar appelbol en glas melk verorberde. Dames op leeftijd die alleen op een terras zitten hebben een bepaalde aantrekkingskracht op mij. En dan ook nog met een appelbol en een glas melk. Ik vermeed oogcontact, geen zin in een praatje. Dat mislukte. Nu probeer ik haar te verstaan, dwars door de diepe ruis heen van glas dat uit de glasbak in de vrachtwagen wordt gestort. Ze zegt iets over een doktersafspraak die niet doorging en dat ze nu vrijdag een nieuwe afspraak heeft. De tweede glasbak is leeg, nog één te gaan. Maar op vrijdag heeft ze haar 65 plus club en dan moet ze die afzeggen. En op maandag komt de woningbouwvereniging om de intercom te maken en dat is onhandig want ze verwacht iemand op donderdag en die kan ze er dan niet inlaten. Of ze moet buiten gaan staan wachten. Maar de woningbouw kan niet eerder. Ze hebben het daar vreselijk druk. Dat is moeilijk. Dat is een probleem.

Het valt stil. Alle glasbakken zijn leeg. Ze kijkt me aan. Dan lacht ze. ‘Ik zie veel problemen’, zegt ze. ‘Ik hoor het’, zeg ik. ‘Dat moet ik eigenlijk niet doen’, gaat ze verder. ‘Maar dat is moeilijk. Dat is een probleem.’ Ze giechelt.
Ze vertelt me over meer problemen: buskaarten, familieleden met autistische kinderen, de daklozen bij de kerk. Ik luister en knik af en toe. Schoonzussen die je niet op kunnen halen, verhuisvergoedingen, eetpatronen. Ik ben moe. Mijn ogen branden in hun kassen. De aankomende kou, sleutels, ingegroeide nagels en de aanschaf van nieuwe schoenen. Er is zo veel om je zorgen over te maken. De frons op haar voorhoofd wordt steeds dieper, de halve appelbol koud.

De keuzes die ik moet maken zakken langzaam weg. ‘Hoe heet je?’ vraag ik. Ze heet Loes. De najaarszon glijdt over haar gezicht. Ze neemt de laatste slok melk uit haar glas. Weer is het stil. Er is niks meer te zeggen, de problemen op.‘Fijn dat ik even met je kon praten’, zegt ze. Ze staat op en verlaat het terras.

mamadag

2011-10-11T16:51:00.001+02:00

In de maanden waarin mijn buik groeide schold ik hem uit als hij het woord in de mond nam: papadag.
‘Papadag, papadag, hoe haal je het in je hoofd! Je bént straks papa - vader, dat is niet iets wat je één dag in de week doet. Dat is altijd en dat gaat nooit meer over!’
‘Wat moet ik dan zeggen?’ vroeg hij voorzichtig. ‘Oppasdag?’
‘Oppasdag!?’ Mijn wangen werden er warm van. ‘Kom je soms oppassen op je eigen kind? Om daarna weer weg te kunnen?’
Hij zweeg en staarde naar het aquarium.
‘Ik wil het niet alleen doen’, zei ik na een tijdje. We keken allebei naar de grijze garnaal die van boven naar beneden door het water bewoog. ‘Ik ben bang om het allemaal alleen te moeten doen.’

‘Ga nou maar’, zei hij net. ‘Je had al een half uur weg kunnen zijn. Ga gewoon, het gaat heus wel goed.’ Hij trekt de baby uit mijn armen en geeft me een duw.
‘Wil je bij papa?’ vraag ik nog aan de baby, die rustig doorslaapt in zijn armen. Ik hoor het woord - papa. Ik neem het werkelijk in de mond, schaamteloos, gemeend. Hij is papa geworden. En de dag is aangebroken. Ik moet gaan.

Verloren loop ik langs de winkels. Ergens in mijn achterhoofd hoor ik nog de geluidjes die tegenwoordig mijn dagen vullen: huiltjes, schreeuwen, zuchtjes, gekreun. Ik kijk op mijn horloge. Nog zeker twee uur moet ik wegblijven om mijzelf serieus te kunnen nemen. Twee kopjes koffie. Twee rondjes door de stad. Mijn telefoon houd ik in mijn hand.

loslaten

2011-10-04T22:19:00.001+02:00

Als je net een kind op de wereld hebt gezet, krijg je nieuwe vrienden. De overbuurvrouw (iedere dag even zwaaien, daag buurvrouw), de postbode (hij heeft er zelf drie, en ze groeien zó hard) uitzending gemist (altijd wat je altijd nog eens en juist niet wilde zien), de koektrommel.

Welke zaken van belang zijn, dat is eenvoudig: houd bij het aantal poepluiers, het aantal plasluiers (belangrijker), de rechter of de linkerborst, de temperatuur. Wat ik graag had wíllen bijhouden is het aantal keer dat de volgende zinsneden tegen mij zijn uitgesproken:

1) geniet er van
2) wat een wonder
3) het gaat zó snel

Meestal worden alle drie de zinnen overigens door dezelfde persoon en redelijk vlak na elkaar uitgesproken:
‘Wat een wondertje, hè? Geniet er maar van, hoor. Het gaat zó snel.’ Ik hoor dan:

‘Grijp je kans, kind. Geniet er van. Geniet met volle teugen. Grijp wat je grijpen kunt. Neem alles in je op. Want voor je het weet heb je alles gemist, is het te laat, in de pubertijd, de deur uit, mislukt, dood.’

Hoe vaker het woord genieten gebezigd wordt, hoe minder ik weet wat het betekent. Genieten. Is dat de diepe scheur die ik in mijn borstkas voel wanneer ze zo hard huilt dat haar ribben er van trillen? Is het de steek in mijn tepel als ik haar aanleg en ze toehapt (welke idioot verzon die woorden?) Of juist de steek in mijn borst als ze er niet is en ik een ander kind hoor huilen? Of is het misschien dat wat ik zie als ik in de spiegel kijk: een grijze huid, donkere kringen, een paar kilo te veel, een gekromde rug? Of de ondoordringbare waas in mijn kop wanneer ik mij ’s nachts mijn bed uit sleur – nu al weer ik sliep toch net?

Maar een wonder is het, dat is waar. Bijna een etmaal hard werken en alles is anders. Alles. Ik kijk anders, ik denk anders, ik doe anders, ik voel anders. Ik herken die vrouw niet die ik in de spiegel zie. Ik ken die stem niet die ik hoor als ik het kind in slaap praat. Ik ken die liefde niet die mij – vanaf het eerste geluidje dat ze maakte – verscheurt. Wonderlijk.

De postbode kijkt mij - haast dagelijks - lief en een tikje bezorgd aan. ‘Gaat het goed?’ vraagt hij als ik teken voor ontvangst. Zou hij het zien? Zou hij weten dat ik zit te huilen achter Uitzending gemist? Hij brengt me wat ik op internet bestel (voedings-bh’s, een babygym, kinderliedjes.) Hij weet in ieder geval niet dat ik de meeste pakjes de volgende dag al weer terugbreng naar het postkantoor. Wat ik probeer te kopen via internet, vind ik maar niet. Niet in de pakjes van die lieve postbode. Niet in de series die ik kijk. Niet in de koektrommel. Vervulling is niet te vinden. Vervulling is er, of zij is er niet. Net als loslaten iets is wat je niet kunt doen. Dat gebeurt. Of niet. Je neemt het leven zoals het is. Of niet.

Het leven roert zich in de hoek van de kamer. Ik til het op en kijk er naar. Het glimlacht.

dan dit maar:

2011-08-20T18:48:00.002+02:00

mijn nieuwe website staat NU online

www.ingeraadschelders.nl

de laatste uren

2011-08-18T17:01:00.002+02:00

‘Ik moet je dit ook niet vertellen’ zegt ze en ze glimlacht. Dan schetst ze me het beeld van het infuus en van de tang. Ik denk aan alle gruwelverhalen die ik hoorde de afgelopen maanden, alles wat misgaat in een leven, alles wat verloren kan gaan. En ik denk aan alle gezichten die glimlachen en zeggen: ‘Ik moet je dit ook eigenlijk niet vertellen…’

Ik hoor het graag: het inknippen, het schreeuwen, de vele uren, de felle pijn. En dan daarna de littekens, de roze wolk die niet roze is, maar zwaar is, donker vaak, de uitputting. Ik hoor het graag. Nu nog. Nu nog leef ik in die waan, de laatste uren dat ik het niet weet en dat ik denken kan: bij mij zal alles anders gaan.

Ze tikken zachtjes, vriendelijk, weg.
Ik wacht.

keuze

2011-03-28T22:23:00.003+02:00

Bij de buren krijst de baby, harder dan ik gewend ben. De angst slaat mij om het hart. De dag was lang, mijn oren suizen, de woorden tollen door mijn hoofd.

Eenieder moet zijn eigen keuze maken, hoor ik mijzelf nog zeggen, enkele uren geleden. Mijn toehoorders knikten nog. Ik was er van overtuigd. Jarenlang was ik er van overtuigd dat het leven een keuze is. Mijn leven. Mijn keuzes.

Nu kan ik alleen maar luisteren naar het krijsen. Uit zichzelf is het kind. Uit zichzelf krijst het. Wat kan ik doen?

Wat anders kan ik doen dan Luisteren?

van waarde

2011-03-27T19:58:00.003+02:00

Fietsen moet ik. Verbeten ga ik, slag voor slag, langs de huizen, langs de bomen, langs de eindeloze Kromme Rijn. Zo lang ik maar in beweging blijf.

De vroege zon is warm. De lente is doorgebroken. Niet alleen om mij, maar ook in mij roert zich het leven.

Ze zeggen: 'Focus je op wat van waarde is.'

Ze zeggen: 'Blijf trouw aan de waarheid'.

Hoe vaker ik die woorden hoor, hoe minder ik weet wat ze betekenen. Wat is focus? Wat van waarde, waar? De dingen gaan hun eigen weg, hoe hard ik daar ook tegenin fiets.

Sneller dan anders ben ik moe. Harder dan anders klopt mijn hart het bloed door mijn aderen. Ik zet mijn fiets tegen een bankje en adem de zonnewarmte diep in. Ik trek de oordopjes uit mijn oren en luister hoe de ganzen het laatste wintergras begrazen. Een zware hommel zwalkt van bloem naar bloem.

Mijn benen zijn leeg, mijn hoofd is leeg, mijn hart is leeg. De frons boven mijn ogen trekt weg. Het ruisende bloed komt tot rust. Alles gaat zijn eigen weg. Ik zie het pas wanneer ik er in stilte naar kan kijken.

weglopen

2011-02-09T20:49:00.002+01:00

opstelling

2010-12-21T12:19:00.002+01:00

bijna

2010-11-24T23:49:00.001+01:00

Het is bijna december. De eerste sneeuw is aangekondigd, maar buiten miezert het. De druppels trekken dunne strepen over de ramen van de coupé. Lange rijen kale, stekelige bomen staan langs het Amsterdam Rijnkanaal.

Schuin tegenover mij zit een geblondeerd meisje, met dikke zwarte randen om haar ogen. Ze praat tegen haar vriendin, die ik niet kan zien. Haar stem is net te hard, haar toon net te ontevreden. Ze hebben het over de NS, de lange uren wachten op een overvol perron, afgelopen vrijdag toen er een brand uitbrak. 'Niet leuk', zeggen ze tegen elkaar. Ze hebben beiden een grote plastic tekenmap bij zich. In mij verliest de genegenheid (als voor een klein hondje dat ondanks alle goede wil een plasje doet op het tapijt) het van de irritatie.

Naast me speelt een obees Aziatisch meisje met haar spelcomputer. Ze drukt verbeten op een van de toetsen, snel en hard. Haar zware borsten schudden mee. In de krant staat een lang artikel over terrorisme in België. In mij verliest de dagelijkse goede zin het van overzichtelijke neerslachtigheid.

Tegelijk met mij stapte Maarten van Rossum in. Hij reist eerste klas, maar dat hij ergens in dezelfde trein zit helpt. Het lijfgeworden chagrijn, waarvan je nooit zeker weet wat werkelijk is en wat gespeeld; doel of middel, inhoud of vorm.

Als we langs de Arena rijden breekt de zon door. De scherpe, laagstaande stralen kleuren het beton hard en scherp, het wit wit, het zwart zwart. Wat geen van beiden is, is grijs; lelijk genoeg om niet gezien te worden. Geen regen, geen sneeuw. Geen genegenheid, geen afschuw. Geen zin, geen werkelijke wanhoop.

Tegelijk met mij stapt Maarten uit en loopt met zijn katoenen tasje, dat kleurt bij zijn lamswollen sjaal, voor me uit naar de roltrap. Het station ruikt naar kaascroissant. Zijn haar is grijs, het wordt dun op de bovenkant. Ik denk aan een hondje.

oefenen

2010-11-17T23:34:00.005+01:00

Ik vind alle oude schriftjes terug van de pianojuf. Door weer en wind zie ik mijzelf weer fietsen in een jaren tachtig wijk, op weg naar een jaren tachtig woning, met een aangebouwde, goed geïsoleerde kamer, waar precies één piano, één juf en één ik in paste. Ik in de pubertijd. Het voelde altijd iets te klein.

Iedere week twee toonladders. Ik hoor mijn nagels tikken op de toetsen en de juf die streng naar mijn handen kijkt. Ik wil ze niet knippen. Ik ben net van het bijten af.
Iedere week twee toonladders en beginnen bij de theorie. De hamers op de snaren, de ontwikkeling van het akkoord. Het zegt me niets ik wil alleen maar af van al dat ongemak wat in mij krampt, niet met een toonladder, niet majeur, mineur en melodisch ik wil rammen, ik wil van die strenge regels- ik ga van pianoles af.

Tussen de eerste sonatines roept haar handschrift mij naar het klavier. Ik glimlach, zet het schriftje op mijn nieuwe instrument en speel het huiswerk van de allereerste les. Mijn nagels tikken op de toetsen. Niemand zegt wat. Lange reeksen noten van mijn vingers via hamers naar de snaren. De klank is vol. De melodie nog klein, maar veilig. Ik speel mijn toonladders met de verkeerde kruisen. Niemand zegt wat. Ik speel tot mijn polsen zeer doen en mijn oren suizen. Een eindeloze oefening, om in te schuilen.

Emptiness?

2010-11-13T21:23:00.007+01:00

Skrijf van Gijs van Bon

opening Art in Redlight

Oude kerk Amsterdam, 13.11.2010

als we beginnen is er niets
wij zijn het niets, het niets is
met ons, door ons, om ons en in ons gevangen

een zachte vlaag trekt langs
de wanden, om pilaren, door de gangen
likt verleidelijk aan ons verlangen

van niets tot stand gebracht

boven ons het heel
van wie we worden, wie we waren
onder ons de aarde, al
wat woorden zijn en waarden

van zand tot steen
van steen tot zand

tot niets weer met ons
om ons in ons
steeds opnieuw
in onze hand

beleid

2010-10-26T22:05:00.001+02:00

Ik zit alleen op het kantoor. In de kamer naast mij, slechts van mij gescheiden door twee antieke glas-in-lood klapdeurtjes, voert H. een indringend gesprek met een van mijn collega’s. Ik kan haar haast woordelijk verstaan, maar probeer niet te luisteren. Er zijn e-mails te beantwoorden, lessen voor te bereiden, meer van dat. Focus. Richting. Doel.

Er wordt aangeklopt. Het hoofd van de facilitaire dienst steekt haar krullen om de hoek.

‘Ben je in overleg?’ vraagt ze. Ik kijk om mij heen naar de lege plekken in het kantoor en antwoord: ‘Ik ben voortdurend in overleg met mijzelf.’

‘O’, zegt ze en fronst haar wenkbrauwen. Ze doet de deur wat verder open en zet een stap naar binnen.

‘Ja, wij houden de deur dan namelijk open. Als je niet in overleg bent, snap je?’ Ze kijkt achter zich de gang in. Ik zwijg en denk even aan het opendeurenbeleid. En aan de focus, de richting, het doel.

‘Is D. er niet?’ vraagt ze dan. Ik kijk haar aan en schud mijn hoofd. ‘Het gaat namelijk over zijn telefoon.’ Ze zet nog een stap verder de ruimte in. Ik zwijg.

Ze kijkt even de kamer door.

‘Nou okay dan’ zegt ze. En: ‘Werkse.’

Ze doet de deur achter zich dicht.

bewijs

2010-09-07T22:30:00.001+02:00

De zaken zijn gedaan. Ik haal adem. Het zijn moeilijke tijden en wie weet wat ons nog te wachten staat met een nieuw kabinet. Het is nog maar sinds kort dat ik probeer de boosheid te laten varen en me te verbinden. Ons. Ik denk ons.

‘Welke donkere wolken hangen er nog boven ons hoofd?’ vraag ik. Ze glimlacht. Ik probeer niet te denken aan alles wat ze voor me verzwijgt. Ik ben uit de strijd. Dan zegt ze:

‘De boom moet gekapt. Ik ben benieuwd wat dat voor protest zal geven. Gelukkig hebben we net gezien wat er met de Anne Frank boom gebeurde.’

Bomen laten kappen, denk ik. Omdat ze anders om kunnen vallen. En de boom van Anne Frank vormt het bewijs. En ik denk: ik ben uit de strijd.

Gelukkig gaat geen dag voorbij zonder twijfel.

dirty

2010-08-15T11:49:00.001+02:00

We komen net van de boot af. Op het water was het koud, maar op de steiger brandt de zon op onze huid en vele kleren. Nadat we de schipper hebben omhelsd – hij doet het thouroughly, terwijl ik denk aan de uitleg van een vriendin over hoe je hier elkaar begroet en afscheid neemt (You hug. And if it’s to hot, you say: I’m to sticky) – trekken we de eerste drie lagen kleren uit. (Braaf volgden we het advies op van de tourist-info: Do the big trick: wear layers).

Met mijn armen vol troep kom ik de steiger af, mij bewust van de blos op mijn wangen, een combinatie van de plotselinge hitte en de opwinding van walvissen, dolfijnen en zeearenden. M. treuzelt nog wat en probeert een foto te maken van de talloze vissenkarkassen die op de bodem onder de steiger liggen. Ik loop vast naar de auto. Een van de vissers komt me, op weg naar de schoonmaaktafel, tegemoet. Hij heeft een grote vis in zijn handen en lacht breed naar me.

‘There’s only one man that’s dirty’, zegt hij tegen me terwijl hij me passeert. Ik lach.

‘Only one?’

‘Yeah’, roept hij over zijn schouder. ‘The one’. Het duurt even voordat ik snap wat hij bedoelt. Dan draai ik me om.

‘So I guess I found the wrong one?’ roep ik. Hij loop door en steekt zijn hand in de lucht. In de verte zie ik M naar het water staren.

onervaren

2010-08-10T11:43:00.001+02:00

We zijn goed voorbereid op de 5 kilometer lange klim die voor ons ligt. Onze rugzakken zijn gevuld met 3 liter water, waterzuiveringstabletten (just to be on the safe side), regenpakken, regenhoezen, camera’s, verrekijkers, genoeg eten voor 2 dagen en niet te vergeten de bearspray en de bearbel.

Binnen een half uur al blijkt dat de regenpakken niet voor niets zijn meegegaan. Ook de truien hebben we nodig; met iedere 100 meter omhoog daalt de temperatuur een graad. Dat de chique Goretex-jas, een afdankertje van mijn zus, al lang niet meer waterdicht blijkt, mag de pret niet drukken. Wij gaan deze top ‘killen’, of zoals een van de reeds afdalende tegenliggers ons zegt:

“Je moet een doel hebben in je leven”. Hij wijst daarbij naar boven, waar 600 meter boven ons wat laatste schamele boompjes in de bergwind staan te zwiepen. (Glimlachend voegt hij er nog aan toe, op zijn horloge kijkend -het is 7 uur ‘s morgens-: “wij hebben het onze voor vandaag al gehaald. Succes!”)

Volgens het boekje duurt de wandeling 4 uur. Wij kennen onszelf en trappen niet in de valkuil van zelfoverschatting, volgens hetzelfde boekje de meest gemaakte fout van de onervaren wandelaar. Bovendien bevindt zich onder ons een bioloog, dus ieder alpiene bloempje vormt een reden tot vertraging. Wij rekenen op 5 uur. Op alles voorbereid.

Als het eerst gezinnetje de berg af komt begin ik te twijfelen. Een meisje van een jaar of zes, huppelt vrolijk over de keien, alsof ze zojuist de pier van Scheveningen heeft bekeken. Ze draagt een fris bloemenjurkje en sandalen. En nou ja, ook een roze regenjasje. Open.

Halverwege de klim komt een ouder echtpaar ons tegemoet. Netjes wachten ze tot wij een van de vele smalle provisorische bruggetjes zijn overgestoken (omhooggaand verkeer heeft voorrang). Als ik de man passeer weet ik het zeker: onervaren is een understatement. Hij is – schat ik – in de zeventig. Hij heeft een wandelstok bij zich, maar dat is dan ook het enige. Hij draagt een korte broek en een dun regenjack. Als ik hem, hijgend van de klim, bedank voor het voorlaten, glimlacht hij.

“You look like you’re dressed for it”, zegt hij.

Ik glimlach terug en wandel de volgende fase in, vol vertrouwen in de goede afloop.

Ruim 6,5 uur later staan we weer beneden. Moe.

Maar voldaan, denk ik.

Balu-trail, Glacier National park, Canada.

sorry

2010-07-31T04:59:00.000+02:00

Ze komt nog niet eens tot mijn borst. Alles aan haar is klein en verfijnd. Ik voel me een walrus, rommelig, net uit bed.

‘I have to clean your room, miss. I’m so sorry.’ We wisselen een tiental excuses uit. De hotelkamer is een troepje geworden. M verliet de kamer vroeg en haastig, ik verloor mij in een boek. Ze haalt het bed af, ik verzamel in de badkamer alle potjes en tubes zodat ze erbij kan. Ik ben blij dat ik de onderbroeken die, verspreid over de gehele badkamer, te drogen hingen gisteravond al heb opgeborgen. Steeds als ik iets van onze spullen opruim zegt zij ‘thank you’.

Het bed is opgemaakt met schone lakens. Ik kijk er naar en zeg:
‘Wow, you’re really good at it.’
‘Thank you’, zegt ze en ze glimlacht. ‘I do this every day.’ Ze strijkt de laatste plooi uit de ingewikkelde constructie van lakens, dekens, nog meer lakens en een compositie van minstens 9 kussens. Ze kijkt op van het bed. ‘Usually I do this thirteen times a day.’ Ze draagt een goudkleurig, fijn brilletje. Terwijl ze me even aankijkt, duwt ze het montuur iets hoger op haar neus. ‘Today they make me do nineteen.’
‘So you have a busy day’, zeg ik, bang dat ze weer terugvalt in haar excuses en gebogen houding. Ze vertelt dat ze eerst naar de negende moet, dan naar de zevende, dan de achtste en dan weer terug naar de negende. ‘And at what time will you finish?’ vraag ik. Ze kijkt op haar horloge en zucht.
‘It’ll be four’ zegt ze en verzamelt de berg lakens waaronder wij net twee nachten hebben geslapen.
Ik weet niets meer te vragen. Zij heeft haast.
‘Ill just leave you to it’, zeg ik.
‘Thank you’, zegt ze. En dan: ‘Sorry’

discomfort [2]

2010-07-30T20:46:00.001+02:00

Ik ben alleen hier, M. is aan het werk. De stad lijkt te bestaan uit niets anders dan hoge gebouwen, brede straten waar het verkeer doorheen raast en immense parkeerplaatsen. Ik heb het chique hotel achter mij gelaten – we’re here for your service only, madam, please let us know if there is anything to comfort you. My name is Nataly and I am here for you. Have a good day now. Ik moet iets eten.

‘Downtown Calgaray’ bestaat uit niets anders dan restaurants en bars, Subways en Starbucks en chique warenhuizen. Ik loop uren rond, op zoek naar een gewoon broodje en misschien een beetje kaas. Uiteindelijk vind ik één winkeltje waar ze etenswaren verkopen. Op het raam staat: everything from abroad. Ik koop een pakje roggebrood – pumpernickel –, processed cheese spread en een Golden Delicious voor 10 dollar. Ik kan niet langer wachten.

Ik volg de – we especially advise you the wonderfull walk up to Princes’s Island Park – en zoek langs de Bow river naar een bankje voor mijn ontbijt. Tussen de vele hardlopers en scaters probeer ik een sneetje roggebrood los te wrikken. Achter mij scheuren de auto’s van oost naar west. Als mijn verkruimelde roggebrood op is, zitten er 14 muggenbeten op mijn voeten.

discomfort

2010-07-27T19:51:00.002+02:00

Ik ben duidelijk niet gewend aan veel lopen. Uitgeput sleur ik mijzelf door de streets en avenues van Manhattan. Nog een blok, daar is de metro. Met iedere tree omlaag stijgt de temperatuur. Uit de vele roosters wordt warme lucht geblazen. Op het laagst gelegen perron van de F-train richting Coney Island is het minstens 40 graden. Treinen denderen langs, de alarmopening snerpt dwars door het vele piepen van de entrance-poortjes heen. Een grote zwarte man in baseballkleding luistert naar harde rap.
Als ik eindelijk in de juiste metro sta, tussen mensen in alle denkbare vormen en maten, kleuren en outfits, sla ik de sjaal, die mij moet beschermen tegen de brandende zon op straat, een paar keer extra om mijn hals. De airco staat hier hoog. Het verschil met het perron is onoverbrugbaar voor mijn oververhitte huid.

Terug in het appartement zet ik de ramen tegen elkaar open. Op deze hoogte waait het altijd. Vlak naast beide ramen hangt de airco van de buren. De wind waait de opgewarmde restlucht door het venster naar binnen.
Ik plof op bank. Ik staar naar de hoge gebouwen van downtown Manhattan en luister naar het onophoudelijke gezoem dat de stad produceert. Zoemende airco’s, aangevuld met het verkeersrumoer en de vele sirenes.

Als het later wordt zakt de zon. Op het kruispunt, 19 etages onder mij, regelt een verkeersagent de gele taxi’s. Zijn fluitje klinkt door het stadsgeraas heen tot in het appartement. Aan de muur tegenover mij hangt een enorm schilderij over orkaan Katrina, vol lijken, water en vuur.
Mijn spieren tintelen. Mijn hart bonkt.

sleutel

2010-05-06T22:47:00.001+02:00

alle sleutels waarvan de deur vergeten is
gaan samen met enorme stapels
lege flessen en de staande lamp
maar weg
wat anders

alles zal hier snel veranderen
ik heb er op gewacht

bezemschoon en spijkervrij
de deur op slot

een nieuwe sleutel
voor een ander sleutelgat

[ - ]

2010-04-30T23:55:00.000+02:00

Bijna tien jaar reden er treinen langs en bussen onder mijn raam. Vrachtwagens, bij voorkeur ‘s nachts, taxi’s met te hoge snelheid, de skateparade iedere zomer eens in de maand. Meerdere ongelukken heb ik zien gebeuren en als een van de weinigen genoot ik met enige regelmaat van wisselstoringen en stakingen in het OV.

Nu zit ik op mijn nieuwe balkon. In de afgesloten binnentuin, waar ik niets anders hoor dan het rinkelen van bestek van nog onbekende buren en ergens zacht muziek, kijk ik naar de ekster, die in de hoogste conifeer haar nest aan het bouwen is. Ik zucht.

Binnen wacht een nog ongerepte ruimte mij op. De muren zijn wit. De vloer is leeg. De laatste geursporen van een vorige bewoner hangen landerig in de lentelucht die door de open ramen binnenzwiert.

Geen geluiden zijn er in de ruimte. Geen treinen, geen zware motoren. Langzaam vult de leegte zich met niets.

verder

2010-04-07T23:15:00.002+02:00

Midden op straat staan ze, in het centrum van de stad. Formeel mag er gefietst worden, maar geen enkele winkelende wandelaar houdt daar rekening mee. De zon schijnt voor het eerst weer in dagen. Het is druk. De twee elkaar omhelzende vrouwen versperren mijn weg.

Ik zet mijn been op de grond. Ik ben heel geduldig. God, wat ben ik geduldig. Mijn bel is kapot. Mijn remmen zijn slecht. Ik heb haast. Net als ik iets wil zeggen zie ik dat het gezicht van een van de twee vrouwen betraand is.

‘Ik kan niet verder’ zegt ze. De ander grijpt haar nog steviger beet.
‘Maar we zijn samen’, zegt ze. ‘Ik laat je niet alleen.’

Ze zien mij niet. Ik wacht tot er weer ruimte is, stap op en fiets langzaam en voorzichtig. Verder.

BS&RM vraagt zich af: ben jij gelukkig?

2010-04-02T21:29:00.003+02:00

verandering

2010-03-20T00:35:00.006+01:00

Ik ben omgeven door veranderdrift. Wat was is niet goed genoeg. Het moet anders. Heilig ben ik er van overtuigd dat leven beweging is. Vasthouden is kapotmaken. Waarom dan toch die uitputting bij alle plannen die zich aan mij opdringen?

De valkuil is zo duidelijk als je hem eenmaal ziet. Toch duurt het soms lang voordat je merkt dat je erin gelopen bent, dat iedereen om je heen er in loopt, dat je er samen in gevangen zit. De randen zijn hoog en pas in uiterste strekking kun je zien dat alles om je heen daadwerkelijk beweegt.

Ook in beweging kan het leven het begeven. Vasthouden aan het concept verandering blijft vasthouden. Moeten bewegen om te bewegen is een actieve vorm van stilstand.

In de trein rijd ik langs velden met schapen en lammetjes. Na een lange winter toont de kracht van het leven zich van haar duidelijkste kant. Voor het eerst word ik niet alleen geraakt door het nieuwe. De nog ongeschoren schapen liggen in het gras en kauwen. Straks als de zon zakt, sukkelt het oude leven naar binnen en legt haar zware lijf in een stal. Het slaapt. Zo gaat het dagen achtereen. Het gras groeit en wordt gegeten. Niemand heeft hiervoor een plan bedacht.

De laatste Nieuwsbrief vol aangekondigde verandering leg ik opzij. Ik rijd door het leven en ik kijk.

zeggingskracht of: durven sterven

2010-03-16T15:15:00.006+01:00

als je op alle niveaus tegelijk
- ook die je nog niet kent
of niet begrijpt -
kunt kijken:

jij jouw woord, hij het zijne

je bent geen fotograaf, geen tekenaar, geen schrijver
wel: tussen onze woorden heel dichtbij

op een balkon zet je geen bloemen
je denkt ze wel en wacht

op een tuin, een uitzicht
lege ruimte

we wachten
tot we zover zijn
en durven kijken

buurtcafé

2010-02-12T23:55:00.001+01:00

‘Nou, ga toch zitten, meiden’ Haar Amsterdams is plat. ‘Het is zó koud. Ruud steekt direct de kachel nog even aan voor jullie.’ Ze gebaart naar Ruud en roept door de donkere, rokerige ruimte: ‘Ruud, zet jij die kachelpijp nog even aan voor die meiden?’ Dan wendt ze zich weer tot ons.
‘Het is ook zó koud. Ik zag jullie al staan daar, op de brug. Ik dacht: haal dat ding weg en kom binnen, kinderen.’ Ze wijst naar ons statief. ‘Dat is toch veel te koud? Nou, wat willen jullie: een lekker opwarmertje maar?’

Wij rillen en trekken onze handschoenen uit, onze sjaals, onze mutsen af. Onze voeten tintelen. Onze neuzen zijn rood.

‘Misschien…’ We weifelen, nadat ze de twee oude borrels op tafel heeft gezet.
‘Wat te snacken?’ vraagt ze. Wij knikken voorzichtig. Zij zegt vastberaden: ‘Dan regel ik dat toch.’ We kijken haar aan. ‘Of willen jullie soms de kaart?’ Wij knikken weer. Nou, dan krijgen jullie toch de kaart.’
Ze kijkt met ons mee en geeft uitleg. Bitterballen (daar krijg je er maar 6 van, want ze zijn wat groter), gehaktballetjes, loempia’s. Of de mix. Van alles wat is dat.
‘Is er misschien ook iets vegetarisch bij?’ vraag ik.
‘Ja!’. Ze wijst met haar vinger naar het rijtje snacks. ‘Die kipnukkets. Dat is met kip.’
‘En de loempia’s’, vraag ik?
‘Kind, ik zou het écht niet weten.’

Vanaf de bar klinkt hard gelach. Ze kijkt om. ‘Oja, zegt ze, dat wou me neef nog vragen. Hij zegt: die dames houden van oude borrels. Maar houden ze ook van oude kerels?’
Wij glimlachen en zeggen: ‘Dat hangt van de kerel af.’ Ze geeft het door aan de mannen, die net buiten ons blikveld zijn. Ze lachen, maar minder hard.
‘Een gebbetje moet kunnen, niet?’ vraagt ze. Onze wangen worden langzaam warm en we knikken. ‘Dank u wel’.
‘Maar het is een lekker ding hoor,’ zegt ze, terwijl ze met haar hoofd naar de bar gebaart, ‘mijn neef.’

Als we helemaal warm zijn gaan we weer. De mannen aan de bar houden de deur voor ons open. ‘Tot de volgende keer hoor!’ We knikken en gaan terug naar buiten, terug in de kou.

[ - ]

2010-01-22T15:55:00.001+01:00

aan alles kun je je verslaven:
zoals het struinen in een donker antiquariaat
en het verzamelen van platen
(elpees bij voorkeur, maar ook wel
oude tekeningen of vergeelde wereldkaarten)

aan het volgen van het journaal
(en zoals bij iedere verslaving:
of je nu alles tot je neemt of niets,
het leidt tot hetzelfde gelatene
dezelfde vragen tot hetzelfde stoppen van het raken)

aan de verandering
het schilderen van houtwerk (bij voorkeur van het raam
dat steeds hetzelfde blijvend kader)
steeds alles in een andere smaak, wat ook kan
met de badkamer, je stemming of je haar

of aan het eindeloos naar buiten staren,
waar bussen om de paar minuten
steeds dezelfde bocht omgaan

regen, geen slecht weer

2010-01-18T23:09:00.004+01:00

'Zal ik komen?' vraag ik door de telefoon.
Je twijfelt. Je denkt aan de weg die ik moet fietsen. Door de stad, waar de mensen naar hun huizen terugkeren en de winkeliers hun deuren sluiten. De brug over die op een bidsprinkhaan lijkt. Langs het water, waar in bootjes de vrouwen achter hun ramen de mannen lonken. Het donkere fietspad, waar de los gewaaide takken het fietsen moeilijk maken. Het kleine paadje, waar de containers dicht opeengepakt staan te wachten op de vuilnisman.
Je kent mijn weerzin tegen het verplaatsen. Maar weet je eigenlijk dat ik altijd zing als ik fiets?

Je kijkt naar buiten – stel ik me voor – en zegt:
‘Alleen als het niet regent.’ Ik kijk naar buiten. De straat is nat, de bussen scheuren om de hoek van mijn huis. Op mijn computerscherm komen e-mails binnen die mensen mij stuurden, eerder op de dag. Ik kan ze beantwoorden. Afspraken kunnen worden gemaakt, opdrachten kunnen worden aangenomen.

‘Ik kom’, zeg ik. ‘Ik ben er zo.’
Terwijl ik op de fiets zit begint het te regenen. De koude druppels slaan steeds harder in mijn gezicht.

‘Draai je om’, zei iemand van de week tegen me. ‘Je hoeft niets anders te doen dan je om te draaien.’
Ik zing.

[ - ]

2010-01-08T15:53:00.002+01:00

Drie jaar al was ze mijn juf. Ik was gek op haar. Ze droeg oorbellen die bungelden als ze sprak en blouses met kanten kraagjes. Toen ik mijn moeder tegen mijn vader hoorde zeggen: ‘Ik hoop wel dat ze volgend jaar een andere leerkracht krijgt. Afwisseling is goed. Als ze straks op de middelbare school zit, krijgt ze ieder uur een andere docent voor haar neus’, schrok ik. Er veranderde iets. Binnen een paar weken tijd was ik juf Lily ontgroeid. Ze sprak zo kinderachtig. Ze droeg van die truttige kleren. Ik was toe aan de meester van de bovenbouw.

Er deed zich een incident voor waarin ik woedend op haar werd. ’s Middags bood ik haar schoorvoetend en met de priemende ogen van mijn moeder in mijn rug mijn excuses aan. Toen dat gebeurd was, glimlachten beide vrouwen naar me. Ik kroop achter mijn tafeltje en gromde tegen mijn groepsgenoten: ‘Als we haar volgend jaar weer krijgen, ga ik van school’.

Ze lachten me uit. En toen we weken later, op de laatste schooldag voor een lange zomervakantie, te horen kregen dat Lily opnieuw onze juf zou worden, lachten ze nog harder. ‘Inge gaat van scho-ol, Inge gaat van scho-ol’, zongen ze in koor, terwijl we de tafels met Vim schoonmaakten. Lily kwam glimlachend langs. ‘Wat is er?’ vroeg ze.
‘Inge gaat van school’, zei Maarten.
‘Daat weet ik niks van’, antwoordde Lily verbaasd. Ik schudde mijn hoofd, stond op en liep de klas uit.

Mijn moeder steunde me. Niet om me te steunen, maar uit didactisch oogpunt. Ze was zelf juf en het er niet mee eens. Ze sprak met de directeur en betrok er andere ouders bij. Ze sprak ook met Lily zelf, om aan te geven dat het niets persoonlijks was.
‘Lily vindt het heel jammer’, vertelde ze toen ze me na dat gesprek welterusten kwam zeggen. ‘Ze vindt je zo’n bijzonder meisje. Ze zal je missen, zei ze. Ik denk dat ze een beetje van je houdt.’ Ik klemde mijn kiezen op elkaar en zweeg.

Meester Eef werd de nieuwe leerkracht. We zaten in het lokaal naast dat van Lily. Ik vermeed haar. Maandenlang had ik een baksteen in mijn maag.

Ik doe geen grote uitspraken meer. Wat ik niet zeker waar kan maken, verzwijg ik liever. Ik warm mij aan de vrouwen die zeggen van mij te houden. Jaren later pas leerde ik het woord 'diplomatiek' kennen. In glimlachen ben ik een ster.

vallen

2009-12-18T15:23:00.002+01:00

De dag was vol met boze mensen, principekwesties en ego’s. De adrenaline suist nog door mijn lijf, de boosheid en teleurstelling nog door mijn gedachten. Er is een flinke strijd te voeren, maar op de achtergrond sluimert voortdurend de twijfel: klopt deze strijd? En wil ik haar wel voeren?

Als ik de deur opendoe is het plein wit. Alle stadsrumoer is gedempt, de oranje lichten reflecteren zachtjes in de smetteloze sneeuw. Een half uur moet ik fietsen. De zoutwagens zijn nog niet langs geweest. Bang ben ik. Bang om te vallen.

Een auto komt van rechts. Ik rem.

Drie mensen komen naar mij toe gerend. ‘Gaat het? Heb je je bezeerd?’ Iemand zet mijn fiets rechtop. Een ander buigt zich over mij heen. Ik glimlach. ‘Het gaat’, zeg ik. ‘Ik ben eigenlijk alleen gevallen.’ Mijn heup bonkt, mijn knie brandt. Maar ik sta op, stap op en ga verder.

De bomen langs de Vecht zijn wit. De straat is wit. De auto’s zijn wit. Ik fiets. Voorzichtig fiets ik. Bang om te vallen, maar onbevreesd voor het gevallen zijn.

kerstbel

2009-12-14T13:35:00.004+01:00

De stad puilt uit. De mensen struikelen over zichzelf, elkaar en vooral over hun kerstaankopen. Wie haastig is, heeft een probleem. Het lijkt gezellig, gemoedelijk. Uit de winkels klinken vredelievende kerstliedjes, de winkelaars zijn samen op pad voor de eerste reeks kadoos. Maar wie goed kijkt ziet de kleine irritaties, de bellen die ontsnappen uit de borrelende poel van frustratie die zich diep verborgen in ons allemaal bevindt. Een grauw, een krab met scherpe nagels, een ruzietje hier en daar.

Ik sta in een lange rij voor de pinautomaat. Zonder geld kom je nergens tijdens de laatste dagen van het jaar. Voor mij wiebelt een dame ongeduldig van haar ene op haar andere been, achter mij discussieert een jong stel over gourmetten of fonduen op tweede kerstdag. Nog zes mensen voor mij. Achter mij is de rij inmiddels zo lang dat de steeg naar de gracht volledig is afgezet. Wie er doorheen wil, moet zich tussen de wachtenden wurmen.

Het haar van de dame voor mij is roodoranje geverfd. Er is niet veel haar meer op haar hoofd, maar ze heeft het zo ver opgeföhnd, dat het nog enig volume impliceert. Er wil iemand voor haar langs. Zuchtend doet ze een stap naar achteren. Haar achterhoofd komt dicht bij mijn gezicht. Tussen de opgekapte lokken door zie ik haar hoofdhuid, bleek, kwetsbaar. Ik zou haar wel een mutsje willen geven. Of haar hardhandig tegen de grond willen slaan. Weg jij lelijk wijf, met je lelijke hoofdhuid, uit mijn rij.

Ze draait zich om naar mij en fronst met haar geschilderde wenkbrauwen. Haar lippen hebben dezelfde kleur als haar haar. Roodoranje, oranje rood.
‘Ik vind dat zó vervelend’, zegt ze dan. Ik kijk haar vragend aan. ‘Van die mensen die door de rij heenlopen. Zó irritant.’ De poel in mij roert zich. Mens, denk ik en maai met met armen die roodoranje kop van haar romp. Die mensen kunnen toch niet anders. Jij, met je hoerige kerstgedachte, jij os in de stal. Kijk om je heen! Zie je dan niet in welke wereld je bent beland?

‘Ja, mevrouw’, zeg ik en glimlach. De bellen nemen af. Ik moet hier weg, denk ik. De markt af, de stad uit, de deuren dicht. Ik eet vanavond wel patat.

spreekuur

2009-11-30T23:50:00.000+01:00

‘Hoe gaat het?’ vraag ik. Hij kijkt naar de grond.
‘Nou ja, daar kom ik dus even voor. Het gaat slecht. Kut, zeg maar. Ik weet ook niet waarom, maar het leek me goed om je dat even te zeggen.’
Ik glimlach. ‘Dat is heel goed van je.’
Hij kijkt me aan en glimlacht.

gebed

2009-11-18T18:02:00.004+01:00

Ik zit op de koude stenen trap voor het monument op de Dam, te wachten op mijn afspraak. Tegenover me, op het plein, speelt een gitarist klassiekers. Een groepje mensen staat in een halve cirkel om hem heen en neuriet mee.
Een paar treden voor me zitten twee vrouwen dicht tegen elkaar aangedrukt. Ze hebben dikke jassen aan, met daar overheen rode hesjes. Op hun ruggen staat in grote zwarte letters gedrukt: bidden helpt.

De gitarist speelt eerst Big spender, daarna With a little help from my friends. Er wordt geapplaudisseerd. Hij maant om stilte en zet zijn volgende nummer in, zachtjes, beheerst.
Na de eerste klanken kijken de twee vrouwen voor mij op de trap elkaar aan. Ze staan op. Terwijl de klanken van Hallelujah over het plein zweven, kijk ik naar de vrouwen die arm in arm, naar het groepje toelopen. Ze sluiten zich aan en beginnen hun praatje.

De gitarist haalt uit.

over het verlangen

2009-10-02T00:33:00.002+02:00

‘Drie dagen duurde het’, zeg ik. Ik lach om mezelf en zie mezelf lachen om mezelf. ‘Drie dagen was ik alleen. Echt alleen. Toen dacht ik: ik wil niet alleen zijn.’ Je fronst. Ik zie de frons die ik zelf probeer te vermijden. Ik voel de beginnende rimpels in mijn voorhoofd. Even twijfel ik. Hoe leg ik dit aan iemand uit? En waarom?

We zwijgen. Het is koud buiten. De eerste kou van het jaar. Het eerste verlangen naar een warme plek. Ik vertel over de lange weken waarin ik me, na een jarenlange zucht naar eenzaamheid, realiseerde dat dat het niet was. Ik vertel over de stilte. Ik vertel over het verlangen.

‘Gefeliciteerd.’ zeg je. ‘En nu?’

Nu ja, denk ik. En nu. De dag is vol geweest. Op haar manier gevuld, op haar eigen manier in eenzaamheid gevangen. Ik kijk je aan. Je wacht geduldig op een antwoord.
‘Nu vertel ik dit aan jou.’ Je fronst. Ik frons. We zwijgen. Jij knikt. Je lacht.

stiekem

2009-09-28T23:33:00.003+02:00

‘Het is net religie’, zeg je. Je ogen glanzen. Ik knik. Ook ik durf het bijna niet te zeggen. ‘Maar,’ zeg je. Je schouders zijn een beetje kromgetrokken, je hoofd neigt naar de grond. ‘Het is zo moeilijk.’ Ik knik.

‘Kijk, morgen’, zeg je. ‘Morgen ga ik met zo’n smile naar mijn werk.’ Je wijst naar de breedte van je glimlach. Ik zie vooral de blos op je wangen. Je ziet er uit alsof je net nog buiten speelde, je hoofd nog diep verzonken in het spel. Maar je voeten staan al binnen in de hal, waar het warm is. De glazen van je bril beslaan.

‘Maar aan het einde van de dag,’ ga je verder. ‘Aan het einde van de dag is alles weg.’ Verwachtingsvol kijk je me aan. Misschien hoop je op iets; een oplossing, de juiste spreuk. Ik kan alleen maar glimlachen. Je haar zit door de war.

‘Ik heb het ook.’ Dat zou ik je wel willen zeggen.
‘Ik heb hetzelfde. Alleen ik heb lenzen.’

geïntegreerd

2009-09-27T23:14:00.003+02:00

Bijna altijd lees ik het Wijknieuws – het gekopieerde A-4tje dat op onregelmatige basis in mijn brievenbus verschijnt. Meer uit plichtsbesef dan uit interesse, dat moet ik bekennen. Ik druk mij jaarlijks al voor de buurtrommelmarkt, de buurtbarbecue en de ‘maak samen de wijk winter- of zomerklaar acties’. Me laten informeren over wat er speelt is het minste, vind ik.

Deze keer betreft het een helder stukje communicatie: geen gezellige nieuwtjes of aankondigingen van de naderende Sinterklaasmiddag, maar de officiële terugkoppeling van de Wijkschouw (wat op mij een nogal morbide indruk maakt, maar een wandeling blijkt te zijn met enkele buurtbewoners, een vertegenwoordiger van het Wijkbureau, een vertegenwoordiger van Stadswerken, een vertegenwoordiger van Stadsontwikkeling en een vertegenwoordiger van de woningbouwvereniging).

Ik woon al jaren in mijn buurtje en heb nooit ergens last van. Deze editie van het Wijknieuws doet mij echter beseffen dat ik niet echt goed geïntegreerd ben. Er gebeurt hier van alles waar ik mij grote zorgen over zou moeten maken.

De zandbak bijvoorbeeld, die vorig jaar op verzoek van de buurt is geplaatst, blijkt als kattenbak te functioneren. De vertegenwoordigers antwoorden hierop dat de zandbak verwijderd moet worden indien deze niet goed onderhouden wordt. Het zand uit de zandbak verstopt bovendien de putten op het pleintje. Stadswerken stelt dat dit probleem over zou zijn wanneer de zandbak verwijderd wordt. De wortels van de lindes op het pleintje maken de stoep onregelmatig. Stadsontwikkeling zegt toe uit te zoeken wanneer er opnieuw bestraat kan worden. Maar ook ontbreekt een boomspiegel, omdat de bomen het zo goed doen dat er te weinig licht op de grond valt. De woningbouwvereniging geeft aan dat er snoeigeld kan worden opgevraagd uit het leefbaarheidsbudget van het Wijkbureau.

Ik prijs mij gelukkig met zo’n welwillende gemeente, die bovendien in staat is de zaken van verschillende kanten te belichten. Op een klacht van een van mijn buren over de tafeltennistafel, die ook voor andere dan de bedoelde doeleinden wordt gebruikt (seks), geeft een van de vertegenwoordigers als antwoord: De tafeltennis wordt verder ook door de jeugd goed gebruikt en zal dus blijven staan.
Er zijn losse voetbalpalen en kapotte lantarenpalen. Er is overlast van junks, dealers en ander tuig. Een van de stenen bloembakken is verschoven, de straatkolk (?) is verstopt, een putje steekt uit en de kleur van de boombeugels bevalt niet.

Wanneer ik alle vijf de kantjes met klachten en antwoorden gelezen heb, zoek ik de enveloppe terug waar dit verslag uit is gekomen. Het adres klopt. Deze brief is daadwerkelijk voor mij bestemd. Het gaat over mijn buurt.
Ik kijk uit mijn raam. De straat is verlaten. De kat van de buurvrouw trekt zijn achterpoot op een piest tegen een lantarenpaal die een gezellig schijnsel over de straatstenen schijnt.

Het is lang geleden dat ik gewandeld heb. Te lang, dat blijkt.

anders verder

2009-08-18T01:11:00.003+02:00

Op 28 juni schreef ik:

Straks als ik terugkom zal het regenen. Mijn band zal lek zijn en de treinen hebben vertraging. Maar iets zal er toch anders zijn.

Daarna ging ik weg. Ver en lang. Anders was het, het weg zijn. In alles was het anders dan ik had verwacht, zelfs al was dat wat ik verwachtte.
De terugkomst was minder schokkend. Er waren treinen en er was vertraging. Er was een fietsband er waren scherven op de weg. Regen werd voorspeld en viel ook, zij het heel zacht.

Er is niets veranderd. Nederland is groen - zo groen - en georganiseerd, zo absurd georganiseerd. Overal staan bordjes, het land is in keurige vlakjes verdeeld. Nu ik terugben zie ik het weer en weet ik het ineens: ik heb het gemist.

Ik zit in de trein tussen Amsterdam en Utrecht, net als vlak voor mijn vertrek. De zon schijnt, net als toen. Toen dreigde er een zomerbui, nu dreigt er iets vergelijkbaars: een aanval van sentimentaliteit.
De polders glooien (nooit gezien, ik dacht dat alles in de Randstad vlak was), de koeien maken bokkensprongen in de wei (altijd gedacht dat alleen kalveren dat deden) en mijn hart klopt voor dit prachtig groene, georganiseerde – hoeiboei, net op tijd. Ik tackel de overdosis sentiment en vaderlandsliefde, want zo zijn wij Hollanders; opgeruimd en georganiseerd. Wat te veel is, beheersen wij. Onze opwinding, ons vuur, onze passie brandt slechts onopvallend. Wat we wel veel doen is glimlachen.

We naderen Utrecht CS. Er is vijf minuten vertraging. Ik glimlach. Er is hier niets veranderd. Mijn band kan lek zijn. Het maakt mij niks meer uit. Ergens in mij is wezenlijk iets anders.

Piet

2009-08-04T04:01:00.003+02:00

4 augustus is de dag dat opa wordt herdacht.
Door de brandende hitte loop ik langs de Noordelijke kust van het eiland, de zee is woest en slaat ruw tegen de rotsen, die scherp door de zolen van mijn schoenen steken.

Even rust ik, in een baai, waar het water zachter slaat en de wind de hitte van mijn huid afwaait. Op het strandje hebben vele voorgangers hun naam achtergelaten, in stenen geschreven. Ome Jan ligt er keurig in keien gelegd, wel 2 bij 3 meter groot. En: Priscilla was here. En: Mari loves Marjan.
Wat is toch die noodzaak, vraag ik mij af, te moeten laten weten dat je ergens bent geweest?
Een Fregatvogel vliegt langs en mijn gedachten dwalen verder, richting Piet. Jarenlang al is hij weg, maar vaak nog lijkt hij bij me in de buurt. Ik wil een daad stellen op deze dag, hem bewijzen dat ik nog altijd aan hem denk. Ik kijk naar alle keien. Zal ik? Maar dat gaat mij te ver.

Ik wandel verder. Door de baai, omhoog de rotsen op, waar ik de boodschappen nog beter kan lezen. Ik lees ze allemaal dus, toch. En twijfel: niet toch misschien, voor Piet? Maar ik loop verder. En dan: tegen de watergrens zie ik het pas. Iemand is mij voor geweest. Iemand wist het al, dit is de dag waarop dingen worden herdacht.

De vloed komt op. De eerste golven komen al in de buurt van het eerste getal. Morgen is het 5 augustus en is deze boodschap weer verdwenen.

forsa [1]

2009-08-03T03:26:00.001+02:00

Je raakt zo snel verwend. Na 4 baaien met opspattend water en grotten (zonder de beloofde schildpadden nota bene) denk ik: nou, die laatste, dat geloof ik wel. De zon brandt en er staat nog meer op het programma. De eerste baai was indrukwekkend, de tweede leuk. Daarna was ik vooral braaf; ik volg graag de gebaande weg. Maar voor die laatste baai moet ik nog een heel stuk rijden over een slecht begaanbaar pad. Niet mijn sterkste kant.

Oké, dáárom dan. Angsten moeten overwonnen, weerstanden verlaagd. Ik vrees voor mijn banden. Onderweg merk ik dat de meeste anderen wel zijn afgehaakt. Trankil, trankil, denk ik. No hasi purá [2]. Je komt er vanzelf. Ergens.

Aan het einde van het pad wacht mij de beloning. Door een veel te smalle inham in de rotsen knalt, nee ramt het zeewater zichzelf de lucht in, metershoog. Een dichte mist van druppels slaat over de baai en koelt mijn verhitte gezicht. Het lawaai is overweldigend, de kracht van het water maakt mij klein. Alles hier botst en duwt, alles trekt en vecht om zijn bestaan. Het water trekt zich even terug, een nieuwe aanval komt er al weer aan. Het gaat maar en het slaat maar. Een stukje rots vliegt door de lucht.

Ik ga op het bankje – op veilige afstand - zitten en ik zucht.

[1] kracht
[2] Rustig, rustig. Niet haasten.

nous

2009-07-29T03:26:00.001+02:00

Helemaal alleen ben ik in het museum. De parkeerplaats is leeg, de juffrouw achter de kassa kijkt verveeld naar de tv. Ze wijst me de route: ‘U kunt het beste hier beginnen, in de grote zaal’ en drukt me een plakkerige, geplastificeerde plattegrond in de hand.

Vooral het donkere, antieke meubilair trekt de aandacht. Pas als ik hoger kijk, tussen de zware linnenkasten, zie ik de schilderijen, waar ik eigenlijk voor kwam. Of eigenlijk: ik zie het eerste schilderij. Een jonge man kijkt mij licht verlangend en haast met waterige ogen aan. Zijn linkerhand ligt op zijn borst, op zijn plexus solaris. ‘Wie, ik?’ lijkt hij te vragen. Of beter: ‘Moi?’ In zijn rechterhand houdt hij zijn penseel, loodrecht. Het is een zelfportret.

Minutenlang staren wij elkaar aan. Bijna ga ik op een van de antieken mahoniehouten banken zitten, maar ik bedenk net op tijd dat dat waarschijnlijk niet mag.

Alleen ben ik in het museum. Niemand loopt achter of voor me langs, niemand fluistert, niemand ademt, niemand hikt of slikt of geeuwt. Alleen de ventilatoren brommen en de passaat waait zachtjes door het raam.
Mijn hand ligt op mijn borst, op mijn plexus solaris. Alleen zijn we, het zelfportret en ik. ‘Moi?’ zeg ik. En Edgar Fernhout knikt.

Curaçao Museum, Edgar Fernhout, zelfportret (jaartal onbekend)

gesloten

2009-07-27T23:48:00.000+02:00

Ik parkeer de auto vlak naast een van de vele snèks [1] langs de kant van de weg. Drie oudere, diepzwarte mannen zitten op een bankje in de schaduw en drinken een biertje. Ze kijken om als ik het erf op rijd.
‘Bon dia’, zeg ik door het open raam. Ze knikken. De zon is net voorbij haar heetst.

Het museum - een Kunukuhuisje [2] over het leven van de slaven – blijkt dicht op maandag. Glimlachend loop ik terug naar de auto en stap weer in. Het is vandaag de tweede stop voor een gesloten deur.
Terwijl ik de motor start kijk ik om me heen. De mannen hebben zich opnieuw omgedraaid en zwaaien enthousiast. Lichtelijk verbaasd zwaai ik terug. Zij lachen een beetje ongemakkelijk. Pas dan snap ik dat ze zwaaien naar de vrachtwagen die achter mij langs voorbij rijdt en luid toetert.

Nu moet ik lachen en maak – nog altijd door het raam - een gebaar van ‘jammer’. Ik keer de auto en rijd de weg op. In mijn achteruitkijkspiegel kijk ik nog even naar de drie mannen op hun bankje. Ze zwaaien. Ik toeter en vertrek, terug naar de weg.

[1] veredelde snackbar/bar/café
[2] voormalige slavenwoning (De kunuku = platteland / plantage)

verlaten

2009-07-25T14:26:00.004+02:00

Bon Bini [1] staat er op het bord langs de lange weg naar Bullenbaai. Casa de mi Padre [2]. Snel schiet ik de zanderige zijweg in. Dit zal het landhuis zijn dat te bezichtigen is. De weg gaat stijl omhoog. Als ik de laatste bocht om ga, zie ik een gigantisch bruin gebouw, modern, met een aluminium dak. Ik parkeer mijn auto op een enorme parkeerplaats en kijk om mee heen. Naast het vreemde gebouw is een soort vervallen speeltuin. Op de muur staat geschilderd: kinderdorp Hebron. Ineens begint mij iets te dagen. Hebron. Casa de mi Padre. Door een van de donkere ramen kijk ik naar binnen. Een grote, lege zaal, met voorin een zwaar altaar.

Ik loop om het gebouw heen. Aan de achterzijde steken wat houten planken uit het tussenstuk. Er is een raam gebroken. De koelinstallatie is zwaar verroest. Elektriciteitsdraden steken hier en daar uit het beton. De ijzeren trap naar de bovendeur mist een paar treden. Op het achterste parkeergedeelte staat een compleet afgetakelde (Nederlandse) bus, van waaronder een Iguana [3] vandaan schiet.

Deze kerk is verlaten, denk ik. Ik zie de lege banken, de lege parkeerplekken, de houten jaloezieën voor de ramen. Ik zie het enorme aluminium dak, dat haast de hemel weerspiegelt.

De weg naar Bullenbaai is lang. Hier en daar staat een huis en aan het einde, in de baai, ligt een oude Olieterminal. In het midden van de lange, kale weg, rijd je langs oude zoutpannen, waar zich - staande in het lage water - talloze witte reigers hebben verzameld. Verder is er niks. Een verlaten kerk, een uitgestorven kinderdorp.
Wat bezielt de mens? Vraag ik mij af. Ik start de auto en rijd in zijn vrij de heuvel af.

[1] Welkom (Papiamentu)
[2] Huis van mijn vader (Spaans)
[3] Leguaan (Papiamentu)

Ah Ha

2009-07-19T04:42:00.001+02:00

Op raadselachtige wijze rijd ik onderlangs om Willemstad heen, in plaats van bovenlangs. Geen idee hoe dat gebeurd is. Soms rijd ik maar wat. De straatnaambordjes zijn hier schaars en de wegbewijzering anders dan ik ken.

Pas wanneer ik de aanduiding van de Albert Heijn zie, weet ik waar ik ben. De blauwe AH is, waar dan ook, onmisbaar. Een landmark: locatie vastgesteld, vervolgroute bekend.
Of wacht. Zal ik anders, heel even, nu ik er toch ben…
Ik had me nog zo voorgenomen hem te mijden, de enige AH op het eiland. Maar ja, ik sta er nu bijna voor. Ik heb er al zo veel over gehoord.

De airco staat er hoog. Ik heb het bijna koud terwijl ik langs de schappen loop. Nog nooit heb ik zo´n groot filiaal gezien; zo opgeruimd, georganiseerd, zo strak geregeld en zo schoon. Wat zal ik kopen? Eigenlijk heb ik niet echt iets nodig. Een halfje brood misschien. Ik weeg het licht tegen het donker volkoren af, zoals ik thuis ook doe. Kaas? Dat hebben ze ook in de andere Supermarkt en twee keer zo goedkoop. Er is niets dat ik echt mis. Niets dat ik bij AH kan kopen.

Voor de kassa staat een lange rij. De caissière doet het rustig aan, ik zou haast zeggen: op z’n Antilliaans. Drie boodschappen heb ik. Drie onbelangrijke dingen die ik blijkbaar niet kan missen. Het duurt lang, maar dan heb je ook wat: ik weet weer waar ik ben en hoe nu verder.

stap

2009-07-16T19:38:00.003+02:00

Het water slaat tegen het beton en springt weer op. Ik sta onder het afdakje. Iets in mij springt met het opspattende water mee. Licht ben ik. Klein voel ik mij. Maar een onderdeel. Vrij.

Zal ik?
Zoiets doe je eigenlijk niet.
De druppels vallen harder en harder.
Voor mijn neus hangt een watergordijn. Waarom blijf ik erachter?

Een klein stapje is het maar.
Meteen druipt het water langs mijn wangen, langs mijn armen, door mijn haar. Mijn voeten stampen in de plassen, mijn handen vangen dikke druppels uit de lucht.

voor de zaak

2009-07-15T19:13:00.001+02:00

‘Kan ik deze dames misschien van dienst zijn?’
Hij houdt zijn hoofd en schouders licht gebogen. Hij is ook lang, zeker anderhalve kop groter dan wij zijn. Zijn baard is grijs, zijn ogen zacht.
Wij twijfelen. Het is moeilijk kiezen, een hal vol eettentjes die allemaal min of meer hetzelfde serveren. Tenminste, zo op het eerste gezicht. Maar zoiets moet je niet zomaar zeggen en ook niet zomaar denken. De verschillen zijn groot. Ik zie ze gewoon niet. Nog niet.

‘Twee mooie dames. Gaat u toch zitten. Wat zou u willen eten? Vlees? Vis? Aardappels? Rijst?’
Wij kijken elkaar aan.
‘Daar, mijn mooiste tafeltje.’ Nog net niet duwt hij ons. ‘Neemt u toch plaats.’ Zijn accent klinkt Surinaams. Hij drukt ons een geplastificeerd A4tje in de hand. Het is de menukaart, die net zo plakt als het plastic tafelkleed. ‘Wat willen de dames drinken?’

We praten en praten. Al snel komen er papieren op tafel.
Na een tijdje komt de lange, licht gebogen Surinamer naast ons staan.
‘Genieten jullie wel?’ vraagt hij. Ik lach. F. lacht.
‘We genieten zeker. Heel erg zelfs’, zeg ik.
‘Maar jullie eten niet!’ Hij wijst naar onze borden, waarop de roti nog haast onaangeroerd tussen de pompoen en de aardappels ligt. ‘Roti moet je eten als zij warm is. Hij houdt zijn wijsvinger en duim bij elkaar. ‘Als je haar af laat koelen wordt ze taai.’
Schuldbewust kijken we hem aan. We eten. De roti is al een beetje taai, maar heerlijk met de vlezige pompoen en met de verse sla.

Als we gaan en willen betalen, maakt hij een bescheiden buiging.
‘Ik hoopte al dat jullie bij mij zouden komen’ zegt hij. ‘Twee mooie dames.’ Wij lachen. Het onderscheid is soms moeilijk te maken: eigenbelang of een welgemeend compliment. Hij kijkt ons aan. ‘Ik zeg het niet alleen om jullie te paaien’ zegt hij dan. Het is ook goed, twee mooie dames. Goed voor de zaak.’

‘Komen jullie terug? Jullie moeten terugkomen.’
We knikken en we zwaaien.

wat allemaal weg kan waaien:

2009-07-11T04:31:00.003+02:00

het plastic bord waarvan je net je boterham hebt gegeten

je boterham
je boek
de boekenlegger uit je boek
de koptelefoon
de theedoek
de stoel op de veranda
de gordijnen die in de wind hangen te drogen
je zonnebril
de collectie lege flesjes water
het wc-papier
de pen van het bureau
je vitaminepil die klaar ligt op de wastafel

Raar eigenlijk dat de andesmusjes gewoon op hun pootjes blijven staan, wanneer ze de kruimels oppikken die van het bord (waarop een steen gelegd) zijn gewaaid.

Toch: ik dank de wind, die op ieder moment niet alleen mijn bord, mijn boterham, mijn boek, de koptelefoon, de theedoek, de stoel, de gordijnen, mijn zonnebril, de lege flesjes, het wc-papier, mijn pen en pil wegwaait, maar ook de hitte uit het huis verdrijft en het zweet van mijn armen.

weg

2009-07-08T18:21:00.003+02:00

Helemaal naar Westpunt rijd ik. Het is verder dan ik dacht. Onderweg zie ik landhuizen en natuurparken. Ik sla niet af, ik stap niet uit. Als ik door een wijk van Westpunt rijd - een rijke wijk, met mooie huizen, groene tuinen en grote auto’s voor de deur - word ik ineens heel moe. Ik weet niet wat ik zoek. Ik weet niet waar ik me veilig voel. De onrust tikt tegen mijn huid en tintelt in mijn vingers. Ik keer om, terug de weg op, die ene weg die west aan oost verbindt.

Wanneer ik de hoek omga, de richting in van het huis waar ik nu woon, word ik rustiger. Ik zucht. Heuvel over, bocht om, heuvel over. Op wat volgens mij hun vaste stek is hangen wat dorpelingen of werklui op een bankje langs de kant. Mijn ramen staan tegen elkaar open. ‘Hee!’ roepen ze en zwaaien naar me. Ik toeter en zwaai terug.

De honden blaffen als ik binnenkom. ‘Hallo!’ zeg ik. Daar ben ik weer!’ Ze kwispelen, we knuffelen en springen heen en weer op de veranda.
‘De wereld is wat groot voor mij vandaag,’ zeg ik, als ik het spelen moe ben. Vali struint al door de tuin. Ze blaft, in de hoop op een geschrokken hagedis om achteraan te gaan. Ze heeft haar eigen avonturen. Dichtbij, in haar eigen tuin, tussen de stekelige struiken.

onder water

2009-07-07T15:27:00.003+02:00

‘wat een eiland’ zeg je

‘ja’ zeg ik
een eiland
dat is wat ik ben

vliegtuigen gaan over
de heuvels
over de zee

ik sta hier
en ik adem

twee handen heb ik
twee benen
en een hart dat zwemt

het lijkt eenvoudig
het zoute water omringt mij

ik sta hier en ik ben

groen

2009-07-04T14:20:00.001+02:00

‘Je eigen risico is 500 gulden. Als je een lekke band krijgt, moet je dat zelf fiksen, ik zal je zo laten zien waar alles ligt.’ Ik knik. ‘Als er iets anders is aan de auto kun je de wegenwacht bellen. Dit is het nummer.’ De dame van de autoverhuur wijst naar een nummer op het papier met alle afspraken en telefoonnummers. Ik knik. ‘Als je twijfelt of het wel nodig is, kun je ons ook bellen. We kunnen je niet altijd komen halen als je stil staat. Dat hangt er vanaf hoe ver je weg bent. Als we gesloten zijn, moet je zorgen dat je thuiskomt en dan kun je ons vanaf 8 uur weer bellen.’ Ik knik.

‘Als je een ongeluk krijgt moet je niet de wegenwacht bellen, maar dit nummer.’ Ze wijst een ander nummer aan, van een bedrijf dat bijna dezelfde naam heeft als de wegenwacht. ‘Dat is de nationale verzekering. Dat moet je niet vergeten. Belangrijk. En zorgen dat de andere partij blijft tot zij er zijn. En als ze wegrijden, schrijf dan het nummerbord op.’ Ik knik.
‘En oja, daar moet je rekening mee houden: als het hier geregend heeft dan zijn de wegen erg glad. Voorzichtig rijden.’

Ik heb nog nooit in mijn leven een autoband verwisseld. Ik heb nog nooit een auto-ongeluk gehad. Ik ken de Curaçaose wegen noch de Curaçaose rijstijl en voel me wat onzeker worden.

‘Laat nooit iets achter in de auto. Voor een pakje sigaretten wordt hij soms al opengebroken. En als je parkeert in’ ze noemt een naam die ik niet ken, ‘dan ben je niet verzekerd.’ Ik knik. ‘Nou, dan zal ik je de auto even laten zien.’

Even later rijd ik over de ring van Willemstad. Ik zoek de plekken op die ik al een beetje ken. Ik kan alles vinden. Ik neem de juiste afslag terug naar het huis. ‘Het gaat goed’, zeg ik tegen mijzelf. ‘Het gaat goed.’ Als ik stil sta voor een stoplicht draai ik de raampjes open. Het is loeiheet geworden in de auto. Van de spanning had ik het niet eens gemerkt. De wind waait door de auto heen. De man in de bijrijderstoel van de auto kijkt mijn kant op. Hij fluit naar me.

Zo gaat dat hier.
Het stoplicht springt op groen. ‘Bon día!’ roep ik en scheur de hoek om.

zoet

2009-07-02T13:43:00.002+02:00

Ik heb mij op een van de plastic tafels genesteld, waar ik goed naar de mensen kan kijken. Er wordt gezongen. Ik kan de zanger op het plein niet zien, ik zie alleen het publiek dat meezingt en applaudisseert. Ik versta slechts woorden van het Papiaments. Er wordt gezongen over de grootheid van het kleine eiland en over liefde en loyaliteit.
Tegen mijn tafel leunt ook een oude dame. Haar haar is zilvergrijs en steekt af tegen de zwartheid van haar gerimpelde gezicht. Ze heeft al een paar keer naar me omgekeken. Steeds glimlachen we naar elkaar. Voelt ze mijn ongemak? Ik zoek naar een vraag die ik haar kan stellen, maar mijn hoofd blijft leeg. Steeds graait ze in haar handtas, vist een snoepje uit een plastic zakje en stopt het in haar mond. Ik neem mij voor de volgende keer ook iets te snoepen mee te nemen, wat ik iemand aan kan bieden. Een zachte ingang tot contact. Precies dan steekt zij haar kleine hand naar me uit. In haar palm liggen twee in geel plastic verpakte snoepjes.
Ik schuif naar haar toe en neem de snoepjes aan. De zoetheid brandt haast in mijn droge keel. ‘Wat lief,’ zeg ik. ‘Dank u wel.’ Na een tijdje komt ze moeizaam overeind. Als ze voor me langs schuifelt groet ze me. Ik leg mijn hand even op haar arm.
‘Bon dia di bandera.’ Ze glimlacht en knikt.

Dag van de Vlag

2009-07-02T13:37:00.001+02:00

J. kijkt naar me. Hij is een reportage aan het maken.

‘Voel je je niet ontzettend Nederlands?’ Ik glimlach en knik.
‘Ja, ik voel me ontzettend Nederlands, al weet ik niet precies wat dat betekent.’ Hij lacht.
Nederlander zijn is hier beladen. Ik kan slechts een deel van die lading bevatten; waar de Nederlander voor stond en vooral voor staat. Het werkelijk begrijpen is nog iets anders. Vertegenwoordig ik jaren onderdrukking, of interpreteer ik dat alleen maar?
‘Zet ook een blauw petje op en scoor een vlaggetje,’ zegt J., dan zul je je beter voelen. Ik knik. Maar ik doe het niet. Ik kan geen symbolen dragen waarvan ik de betekenis maar half ken.
‘Ik zie je later nog,’ zegt J. ‘ik moet verder. Het volkslied komt straks.’

Wit ben ik. Met roodverbrande vlekken. De klassieke toerist. Als ik mezelf hoor praten, klink ik absurd netjes, bekakt haast. Als ik mijzelf voel staan, ben ik stijf, afstandelijk, behoudend. Ben ik dat, of is het een reactie? Voordat ik wegging zei ik: ‘Ik wil graag weten wat er overblijft als alle vanzelfsprekendheden wegvallen’. Nu twijfel ik. Is het wel fijn om dat te voelen? Ik ben onthand, onzeker, afwachtend.

Het is Dia di Bandera, de dag van de vlag. J. is Curaçaoënaar, maar woont Nederland. Voor zijn reportage schiet hij plaatjes van de vele kinderen in hun blauwgele Bandera t-shirts en filmt hij de talloze defilés die volgen op het zegenen en hijsen van de vlag. Ik ben een van de weinige toeristen in de overwegend zwarte massa. De meeste toeristen slapen nog, misschien, of kampen met dezelfde vraag als ik: hoor ik hier thuis?
Sinds ik hier ben vallen één voor één de zekerheden van mij af. De snelle woordgrapjes waarmee ik thuis interacteer, de houdingen, het weten wat gepast is of niet, het vertrouwen dat de mensen op straat dezelfde taal spreken, mij begrijpen en herkennen, mij kunnen plaatsen. Dat alles is altijd vanzelfsprekend. Hier blijft er weinig van over en trek ik mij wat terug. Niet op een hotelkamer, niet in een luxe resort, maar tussen deze mensen. Ik ben de toeschouwer. Wit ben ik. Met hier en daar roodverbrande vlekken. De klassieke toerist.

Moe van de hitte, de brandende zon en de harde drums ben ik de massa uitgelopen. In de schaduw, op de rand van een plantenbak kijk ik naar de korpsen die zich opstellen om over het plein te defileren. Scouts, legereenheden, politiekorpsen, drumbands, fanfares. De een na de andere groep stelt zich op en marcheert naar het plein waar de vlag hard wappert in de passaat. Als ik me omdraai zie ik een camera op mij gericht. J. heeft me weer gevonden. Hij filmt hoe ik, wit met roodverbrande vlekken, in de schaduw toekijk naar het haast militaristisch vertoon. Het moet een mooi plaatje zijn. De blanke toerist die toekijkt, maar geen idee heeft wat er speelt. De Hollander. Hij steekt zijn duim op. Ik glimlach.

Schiphol

2009-06-29T18:05:00.000+02:00

‘Verkoopt u ook de Hollands Diep?’ De caissière kijkt vertwijfelt om zich heen.
‘Ehm…’ Naar haar collega achter in de winkel roept ze: ‘Nina, hebben wij ook de Hollands Diep?’
‘Ja! Hier!’ hoor ik van achter me. ‘Hier ligt hij!’ Een andere klant houdt het tijdschrift in de lucht en zwaait naar me. Ik loop naar hem toe, haal een tijdschrift van de stapel en bedank hem. Pas dan zie ik dat het Kees van Kooten is. Samen lopen we naar de kassa om af te rekenen.
‘Staat u er in?’ vraag ik hem.
‘Jaja.’ Hij betaalt en draait zich dan naar me om. ‘Maar ‘t is wel een lang stuk, hoor.’
‘Oh lekker’, zeg ik. ‘daar houd ik van.’ Hij kijkt me aan.
‘Ze hebben het alleen niet gedaan zoals ik wilde’, zegt hij. Dat vind ik dan zo vervelend. Kijk.’ Hij slaat het blad open en laat me zijn artikel zien. ‘Het gaat over een Frans tijdschrift, al meer dan 60 jaar oud. Maar kijk, dan drukken ze hier wel de voorkant af, maar hier…’ Voordat ik de kans krijg om de prachtige oude voorkant te bekijken slaat hij de pagina om, ‘…doen ze dan helemaal niets mee.’ Hij toont me twee pagina’s met vier volle kolommen, inderdaad niet al te aantrekkelijk vormgegeven. ‘Dat snap je toch niet? Ik had allemaal prachtig beeld meegeleverd.’

‘Maar goed.’ Hij slaat het tijdschrift dicht en kijkt mij nog even aan. Zijn ogen glimmen. ‘Tóch veel leesplezier.’ Zegt hij. Hij steekt het tijdschrift onder zijn arm en loopt weg. Bij de uitgang steekt hij zijn hand op en zwaait nog eens naar mij. ‘Dag! Goede reis!’
‘Dag!’ roep ik en reken af.

verder anders

2009-06-28T17:56:00.000+02:00

Nog even zien we elkaar, allemaal bij oma. ‘Dag, daag!’ zeggen we dan. ‘Tot snel!’ en ‘Heb het goed!’ Weggaan vind ik altijd raar. Een vreemde leegte ligt voor je, één waar je ook jezelf niet helemaal ingetekend krijgt. Als de ruimte om mijn heen onbekend is, hoe zie ik er dan eigenlijk uit?
Met een licht onbestemd gevoel neem ik afscheid van mijn familie. We doen alsof het niets is. Gewoon, vakantie, maar zelfs zij zien er al anders uit, nu ik al in de leemte tussen twee werelden verkeer.

Ik wil op mijn vouwfiets stappen, op weg naar de trein, op weg naar een vliegtuig, op weg naar de onbekende wereld, waarin ik zelfs mijzelf niet ken.
Lekke band.
We rommelen nog wat met pompen. Het laatste stuk leg ik lopend af. De lucht dreigt.

In de trein, vlak voor Utrecht, spreekt een oudere dame mij aan.
‘Moet u ook naar Eindhoven?’ vraagt ze. Ik schud mijn hoofd. Ik ben nu bijna thuis, waar ik mijn belangrijkste spullen in een tas zal doen. ‘Oh’ zegt ze en kijkt om zich heen. De coupé is verder leeg.
‘Heeft u hulp nodig?’ vraag ik. Ze kijkt me aan en knikt. De treinen tussen Utrecht en Den Bosch rijden niet.
‘Ik weet niet hoe ik verder moet.’

Ze heeft een paarsgrijs permanent en een gitzwart hondje dat zenuwachtig om haar heen dartelt.
‘Ik help u wel, mevrouw’, zeg ik. Ik breng haar naar de bussen, help haar naar binnen en zet het hondje bij haar op schoot. Het beweegt druk in mijn armen en stinkt.
‘Ik weet niet wat ik zonder u zou moeten’ zegt zij. Ik glimlach en keer terug naar het station.

In de centrale hal klinkt een diepe ruis. De bui die al de hele dag op zich laat wachten is losgebarsten. Ik kijk omhoog naar het glazen dak, waar het water overheen stroomt. Even twijfel ik. Maar ach, waarschijnlijk is dit mijn laatste bui in lange tijd. Met mijn lekke fiets aan de hand loop ik door de Hollandse regen, langs de Utrechtse Singel, die donkergroen is en een natte warmte wasemt.

Straks als ik terugkom zal het regenen. Mijn band zal lek zijn en de treinen hebben vertraging. Maar iets zal er anders zijn. Ik overzie de leemte die nog voor mij ligt en van de schemering daarachter weet ik het zeker: niets zal anders zijn. En toch, als ik terugkom, is iets hier wezenlijk veranderd.

tussen de tekens

2009-06-08T19:48:00.007+02:00

Hoofdpijn krijg ik van het roze dat hier overheerst. De jongen achter de balie tuurt naar mijn rekeningen.
‘Tja, je belt weinig. Maar die sms-jes, hé.’ Ik knik. Ik haat bellen. Hoe korter de mededeling, hoe beter. Je kunt veel zeggen in 160 tekens.

Hij typt wat en vraagt: ‘Ga je nog op vakantie?’
Ik glimlach. ‘Twee maanden Curaçao.’ (20 tekens.)
‘Toe maar. Alleen?’
Ik knik. (0 tekens.)

Hij wil een hoop van me weten. Meer dan nodig is voor een nieuw contract. We praten over kunst en geld verdienen (heel veel tekens.) Hij kijkt me maar af en toe aan, meestal tuurt hij naar zijn scherm. Ik vraag me af wat daar allemaal te lezen is. Als hij opkijkt glimlacht hij.
‘Dus totdat je weggaat heb je het druk?’
Ik zucht. ‘Heel’ (4.)
Hij geeft me mijn telefoon terug en mijn nieuwe contract.
‘Jammer’, zegt hij.

Ik kijk hem vragend aan.
Hij zwijgt. (0.)

‘Dank je’, zeg ik. (7)
Bij de deur wensen drie meisjes in roze T-shirts mij een fijne dag.

en we denken dat

2009-05-19T00:49:00.005+02:00

‘zachtjes’
zeg je
en we zakken
in de nacht

de dingen die gebeuren

nog even en
de zon schijnt
en we denken
dat we het wel weten

‘slaap je?’ vraag je
en ik adem

de wind waait
door de lege kamer

het raam slaat
midden in haar eigen kader

dicht

door en
afgesloten voor
de wind

‘zachtjes’ zeg je
en ik adem
zacht

dit is de nacht

samenhang

2009-05-13T18:51:00.002+02:00

als uit een nog wat waterig verlangen
trekt de alcohol zich tot een bolling
langs de randen van het glas

buiten regent het
dagen gaan voorbij en weken
mensen blijven zich bewegen

er is iets met de samenstelling
met de nauwkeurige balans
tussen vloeistof en gas

dat wat aantrekt stoot ook af

zullen we? vraag je
we buigen ons en slurpen de bolling
er vanaf

niet genoeg

2009-05-08T00:03:00.007+02:00

De dag was lang, de onmacht sijpelde door de uren die zich vanzelf vulden. Het ene gesprek leidde tot het andere en werd vervangen door het volgende. Het ene belang woog zwaarder dan het andere en werd vervaagd door het volgende.

Jarenlang heb ik mij onthouden van het werken voor grote instellingen. Ik wilde geen deel uitmaken van een wereld die zich door organisatorische, planmatige, financiele en andere, naar mijn mening bijzaken liet leiden.

Sinds twee jaar werk ik voor zo'n instituut, uit liefde voor het vak dat daar beoefend wordt. Vandaag voelde ik wat 'instituut' betekent: hervormingen, gebaseerd op belangen die ik onterecht en onbegrijpelijk vind, maar die ik niet kan omzeilen, mijn positie daarin, die ondergeschikt blijkt aan stromingen die sterker zijn dan degene waaraan ik waarde hecht, verlies.

Aan het trage einde van deze dag fiets ik naar huis, dwars door de stilte van mijn middelgrote stad. Voor de etalage van de kunsthandel staan twee jongens. Ze kijken naar de schilderijen. De witte spots waarmee de werken zijn uitgelicht trekken fel de aandacht in de verder verlaten straat. Ik fiets langzaam. De tegenstrijdige belangen zijn samen met de wijn mijn benen ingezakt.

'Wauw, die is mooi', zegt de ene jongen. Hij drukt nog net zijn neus niet tegen het glas.
'Ja', zegt de ander, die zich naar de straat heeft gedraaid en naar mij kijkt.

De eerste zucht.
'Ik heb niet zoveel geld', zegt hij. 'Als ik het toch eens had...'

'Ja', zegt de ander en glimlacht. Naar mij.

Zware benen trappen verder, over de kinderkeien.
Mijn band is zacht, de maan pas morgen vol.

dag tot snel

2009-03-29T22:11:00.000+02:00

de handen die eerder nog
een hoopje aarde gooiden
op een natgeregend graf

klemmen niet veel later hoge glazen
met koud geworden vingers vast

de koffie is al snel door wijn vervangen
tranen gaan over in een voorzichtige lach
de zon zakt en in het donker van de nacht

zullen ze gaan
zullen ze elkaar verlaten

het laatste stof tussen de nagels
de laatste prikkel van het laatste raken

dag!
zeggen ze nog

dag tot snel

tot later

ik blijf maar briefjes vinden (voor de deur)

2009-03-29T17:45:00.000+02:00

kaboutertje
klein klein kaboutertje
wat ben je tog een stout
ertje met een rodde
puntmuts
en een blauw jasje
stamp maar in de reggen
plasje
pardoes val je op je
billen en van de kou
gaa je trillen

ruzzie
ruzzie
is heel erg
zekker voor
een dwerg
elke dag elkjaar
wist je maar
hoe je dit moet op
lossen
zonder te schope
n of te slaan laatje
wel een traan

[ - ]

2009-03-28T21:30:00.001+01:00

‘ik ken jouw ideeën wel’, zeg je
‘jouw ideeën, jouw soort mensen-

iets niet doen is gemakkelijk’

vroeger had ik je gelijk gegeven
en mijzelf bij thuiskomst-
zie je wel
zie je wel

de wortels uit de grond getrokken
kluiten aarde kapot geslagen op de grond
en dan wachten tot wat voorzichtig groeide
afgestorven is of

tot alles zakt

‘iets doen, daarentegen’ zeg ik nu
en ik veeg een kruimel van je wang
‘dat is niets
dat gaat vanzelf’

je kijkt me aan en lacht

gemist

2009-03-03T20:40:00.003+01:00

Een krappe lift. Drie fietsen. We schuiven en schurken wat. Het past. De lift zakt.
‘Pas op voor je kabeltje’ zegt de dame. Ik kijk naar de brei van kabels, handvatten en stangen.
‘Die van mij kunnen wel wat hebben, maar jij,’ zeg ik tegen onze andere liftgenoot ‘hebt er nog maar één. Daar moet je zuinig op zijn.’ De twee kabels van zijn handremmen zijn gesprongen. Ze steken vrolijk in de lucht. Alleen zijn versnellingskabel is nog intact. Hij kijkt me aan en glimlacht.
‘Ja, ik fiets tegenwoordig op gevoel’, zegt hij.
‘Dat kan’, zeg ik en glimlacht terug.

De lift stopt, de deuren gaan open. We zijn op het stationshalniveau. De dame trekt haar fiets langs de mijne en verlaat de lift.
‘Moet jij er ook uit?’ vraag ik de jongen. Hij twijfelt en kijkt om zich heen.
‘Waar moet jij heen?’ vraagt hij.
‘Nog één omlaag.’ Hij knikt. De lift zakt verder.
‘En daarna?’ Zijn ogen zijn helder.
‘Naar Utrecht,’ zeg ik 'maar mijn trein rijdt net weg.' Terwijl de liftdeuren openschuiven glijdt mijn trein weg van het perron. ‘Maar weer naar boven, dan’, zeg ik.
‘U kunt ook met mij mee’, zegt de jongen. Hij blijft staan, net als ik. De deuren gaan dicht, de lift zet zich in beweging.
‘Dan gaan we naar de sauna’, zegt hij. ‘Ben je daar wel eens geweest?’

In de stationshal stapt hij op zijn fiets. Hij slingert om een NS-medewerker, die hem probeert te stoppen. Dan draait hij zich om en steekt zijn hand in de lucht.
Ik knik.

[ - ]

2009-02-25T23:43:00.002+01:00

een zucht ontstaat
en lang voordat ik haar bevat
is ze ontsnapt

bij het laatste lantarenlicht
dempt het verlangen
niet alleen het weten
maar ook

het einde van de nacht

dinsdag

2009-02-10T00:17:00.001+01:00

Hij speelt al minutenlang met zijn potlood. De titel heeft hij opgeschreven. Toen uitgegumd. Toen weer opgeschreven. En weer uitgegumd. De letters zijn in het papier gedrukt, een randje van het papier is gescheurd.

De kinderen aan zijn tafel zijn diep over hun papieren gebogen. Ze schrijven een Verhaal. Hij weet niks, zegt hij.
‘Waar gaat de jouwe over?’ vraagt hij als zijn tafelgenoot even opkijkt. Er volgt een schouderophalen. Geen tijd voor antwoorden. Hij gooit zijn gum in het midden van de tafel. Niemand reageert. Hij kijkt om zich heen en vangt de blik van de juf. Ze kijkt streng. Hij buigt zijn hoofd over zijn papier, als de anderen, maar hij kan aan niets anders denken dan de letters, hoe de j, hoe de g. Hij kan geen Verhaal, hij weet niet de juiste tekens.
‘Als je klaar bent met je Verhaal, dan mag je er een tekening van maken’, zegt de juf. Het is stil in de klas, iedereen is aan het werk. Hij draait zijn blaadje om. Hij zet een lijn. Hij gumt hem uit. Hij zet een nieuwe lijn en gumt hem uit. Normaal kan hij goed tekenen. Maar hij weet het niet, vandaag. Hij kan geen verhaal.

‘Zijn jullie al bijna klaar?’ De juf loopt langs. Naast zijn tafel blijft ze staan. ‘Draai je blaadje eens om?’ vraagt ze. Hij schudt zijn hoofd. Zij buigt voorover, pakt zijn blaadje en steekt het in de lucht. Het is gekreukt door het vele gummen. De anderen kijken op.
‘Niks?’ vraagt ze? Hij kijkt haar aan. ‘Heb je helemaal niets opgeschreven?’ Ze schudt haar hoofd.

Ze lezen hun verhalen voor. Hij wipt op zijn stoel.
‘Niet wippen!’ zegt de juf. Hij luistert en lacht hard om iets dat eigenlijk niet grappig is. Ze kijkt hem aan. Lang. Nog langer. Hij zet de vier poten van zijn stoel op de grond en wacht. ‘Wie niets geschreven heeft’, zegt ze, ‘heeft geen enkel recht om over een ander te lachen.’ Hij kijkt naar de grond.

Morgen is het woensdag. Morgen maar een halve dag.

verplaatst

2009-02-08T01:19:00.005+01:00

Weggeven is fijner dan weggooien, maar wat er nu nog in ons atelier staat is al oud en ooit ook door ons gekregen. ‘Wie wil dit nog?’ denken we bij haast alles dat door onze handen gaat.

Binnen het uur zijn de 15 jaar oude Ikea slaapbank, de eerste zelfgekochte eetset van mijn ouders, een stoeltje dat ik ooit bij de tweedehands winkel kocht en een van de twee bureaus vergeven. Even later zetten we een doos gekopieerde cd’s in de gedeelde keuken neer. Na 5 minuten is hij leeg. Onze roestige maar geliefde prullenbak, de zitzak, een emmer, onze borden, ons bestek, alles gaat moeiteloos weg. We worden er giechelig van. Nog even en we hoeven niet eens meer naar de stort.

Terwijl we het vloerkleed dat we echt niemand meer aan durven bieden oprollen, komt de jongen die een van onze computers meenam (‘ja, hij kan op internet, maar daar is ook alles mee gezegd’), nog even langs.
‘Hij doet het prima hoor’, zegt hij.
‘Fijn’ zeggen wij. We willen al weer verder rollen. De ruimte is leeg, er is niets dat ons nog langer hier houdt, maar hij is nog niet klaar.
‘Ik ben er echt blij mee…’. De zin klinkt alsof er nog iets op gaat volgen. Wij glimlachen en wachten rustig af. Hij laat een stilte vallen.

‘... en er staan ook zulke prachtige gedichten op’ zegt hij dan.
Wij kijken elkaar aan.

‘Zal ik ze anders nog voor jullie printen?’ vraagt hij. Wij lachen.
‘Dat is niet nodig, antwoorden we en we rapen nog een propje op.
'Ik ben ook een dichter' zegt hij nog.

Wij knikken. Het kleed is opgerold. We moeten gaan.

[ - ]

2009-02-01T18:53:00.003+01:00

een student zegt: ‘Ik denk vaak: Ze krijgen me nog wel door. Ik val nog wel door de mand. Ze komen er nog wel achter dat ik het helemaal niet kan.’

Ik knik. Begrijpend.
Ik ben nu de oudere, de wijzere, de meer stabiele. Ik ben deze fase al voorbij.

Vroeger dacht ik:
ouder worden is zekerder, rustiger zijn.

Nu denk ik:
ouder worden is hooguit beter kunnen doen alsof.

[ - ]

2009-01-30T13:12:00.002+01:00

ik hou onnoemlijk veel van je
zoveel als de geraaktheid over de vijgenboom op mijn balkon

wekenlang zag ik hem niet
er was geen blad en was geen stam,
er was geen pot met aarde

ineens roept hij me:
blad, stam, aarde
en een knop,
die uitkomt

zoveel houd ik van je
zoveel en altijd zo kortstondig

overgang

2009-01-01T20:00:00.003+01:00

We wachten. Horen we al iets? We horen niets.
'Heb jij eigenlijk de tijd bij je?' Ik kijk op mijn klokje.
'Het is nu' zeg ik. We lachen. Even wachten we nog. Niemand steekt een vuurpijl af, niemand roept, niemand juicht.

'Gelukkig Nieuwjaar' fluisteren we tegen elkaar. Daarna zeggen we een tijdje niets. Om ons heen klinkt geen ander geluid dan het razen van de rivier zo'n 50 meter onder ons. De enige lichtjes die we zien zijn in de verte, tegen de bergwand. We maken de champagne open.
'Zachtjes' wil ik bijna zeggen, maar niemand hoort ons, niemand ziet ons, niemand neemt aanstoot aan een enkele doffe knal. De kurk verdwijnt al snel in de duisternis. We proosten, we drinken en turen naar de rotsen die er al eeuwen staan en er nog eeuwen zullen blijven. Van een overgang is nauwelijks sprake. Maar toch:

'Het wordt een goed jaar' zeggen wij. En dat wordt het, een goed jaar. Fris. Nieuw. Anders dan het altijd is geweest.

anders

2008-12-15T23:34:00.001+01:00

vroeger zweeg ik
vandaag begin ik soms zomaar te praten
zonder te weten waarheen het gaat

sommigen noemen dat vooruitgang
anderen ondoordacht

ik weet het niet, ik verlang
alleen nog maar naar iets dat niet verandert

dit is de goede kant:
verlangen kan alleen naar dat wat je al kent
wat al bestaat
en wat je dus kunt raken

dit is de goede kant:
ik ken het al
ik ken het al
ik ken het al

ik ben niet bang

crisis

2008-11-27T00:20:00.003+01:00

Mijn laatste zakgeld’, zeg ik en stort een grote hoeveelheid kleingeld op de toonbank. De kassier glimlacht.
‘Dan, mevrouw, heeft u meer dan velen. Sommigen van ons hebben niet eens een portemonnee.’ Ik knik en laat mijzelf nog even in de waan: dit is mijn laatste geld en ik besteed het aan een boek. De romantiek ervan is even aantrekkelijk als die van de kredietcrisis, die de belofte van een sober leven in zich draagt; het einde van een tijdperk van overbodigheid. Geen yoghurt in zakjes meer, niet langer meer dan 2.3 computer per persoon. Terug naar de essentie.

De kassier glimlacht niet langer. Hij heeft mijn laatste muntjes geteld. ‘Het is te weinig, mevrouw. Tien cent.’ Ik frons en kijk naar het lege muntenvakje van mijn lederen portemonnee.
‘Zou ik dan misschien kunnen pinnen?’

de trompettist

2008-11-04T22:53:00.004+01:00

Zijn ogen zijn gesloten. De zaal is stil, de sfeer gespannen en aandachtig. Uit het niets vormt hij zijn eerste klanken. Hij blaast zijn adem door het instrument en vult de lucht die ons omringt met klank; zachtjes, kwetsbaar, eenzaam haast. De overgang van stilte naar geluid is zo subtiel dat hij haast onhoorbaar is. Wij luisteren, trekken zijn toon uit het koper en verdelen het. Allemaal een beetje, allemaal even veel.

Iemand laat een plastic bierglas uit zijn handen vallen. Het stuitert een paar keer op de harde vloer.

Er wordt gezucht, geschrokken, gesist. Niet door de trompettist. Hij speelt: nog steeds dezelfde toon, zo zacht dat zij alleen een stroom lijkt; voortgeperste lucht op een bepaalde hoogte. Hij opent één oog, trekt een wenkbrauw omhoog. Er is iets van een lach in zijn gezicht.

Dan doet hij zijn oog weer dicht. Hij ademt in. Hij speelt. Hij neem ons mee in de balans, die iemand zo weer kan verbreken.

nilspettermolvaer.no

zo jong nog

2008-10-22T22:59:00.003+02:00

Ze wiebelt met haar voet. Misschien is ze ongeduldig, of wacht ze op iets; een einde of een begin. Ze is al wat ouder. Ze doet me denken aan een tante; gekapt, opgemaakt, geparfurmeerd. De kleren netjes, ouwelijk, maar modieus. Met haar man, die een pijp rookt en niet met zijn voet wiebelt, geniet ze op een bankje van de laatste stralen van de zon. Ze kijken naar de mensen die passeren, net als ik.

Voor ons springt een kind over een betonnen plantenbak, van de ene naar de andere kant. Net als zijn vader hem waarschuwt, glijdt hij uit. Hij lacht. Bij het opstaan blijft zijn voet hangen en valt hij nog een keer. Hij lacht nog harder. Zijn vader schudt zijn hoofd.

'Je ziet het al als ze nog jong zijn, he?' zegt de tante tegen haar man. Hij knikt. 'Zó jong nog en je ziet het al. Dat kan niks worden later. Je ziet het zo: dat wordt niks.' De man zwijgt. Ik kijk opzij. Zij glimlacht.

'Drinken we een borrel?' Hij staat op, zij staat op, moeizaam. Ze is al wat ouder. Langzaam gaan ze samen, op weg naar het café.

de baas

2008-10-13T00:03:00.000+02:00

(Vooraf: In een analyse van mijn karakterstructuur las ik ooit: 'Heeft moeite met hiërarchie'. Ik heb dat nooit begrepen, totdat ik me realiseerde dat alles in mijn leven er op is ingericht dat hiërarchische situaties zich niet voordoen.)

[augustus '08]
'Ik verwacht hierover minimaal een tekstje op je Blog, Inge.'
'Ehm,' antwoordde ik. 'Okay.'

De autodeur slaat dicht. We toeteren, we zwaaien en weg zijn we. Terug naar huis, terug naar het leven dat ik zelf heb vormgegeven.

Ik ben een kattenmens, geen hondenmens. De verhouding baas-hond past mij niet, zeg ik altijd. Ik houd van katten, omdat ze hun eigen zin doen. Ik hoef ze niet te zeggen wat ze moeten. Ze regelen het zelf en hebben daarbij schijt aan mij.

Toch deed het zich deze zomer voor dat ik met een hond aan de lijn door een Frans dorpje liep. Ik had nog twee mensen bij me. Of eigenlijk liep ik met hen mee. Ook zij hadden beiden een hond aan de lijn. Ik raakte hen voortdurend kwijt. Zij praatten met elkaar, terwijl hun honden hen volgden. Ik bleef achter, omdat 'mijn' hond aan een lantarenpaal moest snuffelen, toch nog even terug wilde, toch liever even stilstond bij zeer speciaal plekje op straat.

Ik werd geroepen:
'Inge, kom je?'
'Ja!' riep ik terug. 'We komen, zo, wacht nog even!'

Na wat getrek en gesmeek sloten ik en mijn hond aan. M. (de echte baas van mijn hond) keek mij streng in de ogen.
'Inge' zei ze. Ik kwispelde. 'Zo werkt het niet.' Ik boog mijn hoofd. 'Het is niet: WE komen zo. JIJ komt. JIJ wandelt. JIJ bepaalt de weg. De hond volgt. Het is duidelijk dat je nog veel moet leren. Maar het is heel eenvoudig: JIJ bent de baas. Is dat duidelijk?' Ik knikte.

'Ga je mee?', vroeg ik aan mijn hond, maar herstelde me onmiddellijk. 'Ik bedoel: ik ben de baas, hond. Kom, we gaan.' Ik trok aan de lijn. De hond volgde.
Vele lantarenpalen, spannende hoekjes en lekkere geurtjes later was het gedaan. De hond schurkte zich in een hoek van de keuken, ik zeeg neer in een stoel.

Het is nu weken later. Nog steeds herinner ik mij het afscheid, enkele dagen daarna. Met smekende blik (neem mij mee, jij begrijpt mij tenminste) keek 'mijn' hond toe hoe wij onze spullen in de auto pakten. We grapten nog wat over de baas zijn en over je heen laten lopen. Ik lachte en stapte in. De autodeur sloeg dicht. De hond blafde. M. zei: 'af'. Hij zweeg. We toeterden, we zwaaiden en weg waren we.

Het begrip hiërarchie is in een nieuw daglicht komen te staan.
Ik schrijf een stukje voor mijn Blog.
Ik ben de baas.
Ik ben de baas.
En braaf.

vandaag anders

2008-10-12T01:07:00.001+02:00

Ik ken mijzelf niet terug', zeg ik tegen een vriend. 'Ik ben gesloten. Of nee, dat is niet waar. Ik gedráág me zo, maar ben het niet. Het is alleen dat dingen steeds veranderen en dat ik soms graag vast zou houden aan hoe het was toen ik het even snapte.' Hij knikt.

Tegen jou zwijg ik. Of nee, dat is niet waar. Tegen jou weet ik ineens niets meer te zeggen. De dingen zijn veranderd.

'Het leven heeft grote en kleine kanten; wilde rivieren en opgedroogde stroompjes, hoge bergen en - nu ja, je snapt het wel.' Hij knikt. We drinken wijn en moeten eigenlijk ergens anders zijn. Maar het is goed zo. We praten wat en wachten tot we het weer snappen: dat wat veranderde, dat wat gelijk gebleven is.

Wanneer ik 's nachts in bed lig, de treinen voorbijgaan en ik niet slapen kan, denk ik: 'Niet tegen ons. Tegen ons kan de verandering zich niet keren. Wij houden zelfs dat wat verandert vast.' En dan is er een nieuwe dag. Wat zeker is stapelt zich op, wat we niet weten breekt.

'Hoe gaat het?' vraag je.
'Goed', zeg ik.

In stilte lopen we; tussen twee meren, over een geplaveide weg.
Hier houd ik van, zeg ik.
Jij knikt.

gevonden in de brievenbus

2008-09-28T22:04:00.003+02:00

NB: op de achterzijde staat: van Lo. Ik ken geen Lo.

lemuur

2008-09-19T00:43:00.006+02:00

'Inge, Inge, ik moet zo lesgeven. Ik wilde beginnen met Toon* (Tellegen, red.) Dat kan toch?' Ik glimlach. Dit gesprek hebben we al twee keer eerder gevoerd.
'Tuurlijk Dus. Leuk.'
'Maar', zegt Dustin. Ik loop alvast naar mijn computer en typ in: lemuur. '...what the fuck, is ook al weer een lemuur? Ik weet zeker dat ze dat gaan vragen'. We lachen. 'Wie verzint dat, Inge? Lemuur. Dat is toch geen naam?'

Jaren later loop ik door Artis. Er is een heel nieuw stuk gemaakt, waar een aapachtige zich vrij tussen het publiek beweegt.
'Wat is het?' vraag ik aan mijn zus.
'Ik weet het niet zeker', zegt ze, 'maar volgens mij is dit een lemuur.'
De lemuur is los.

Dustin is op reis, al jaren. Hij heeft zijn hart verloren aan het Oosten. Heel soms nog zie ik hem. Dan wandelen we door onze stad en praten.

Toon Tellegen: Ze sliepen nog, Querido

Fijn

2008-08-06T19:40:00.002+02:00

'Wacht even', zegt ze. 'Mijn mobiel gaat af.' Haar man en kinderen gaan vast door, glibberend over de keien, door de rivier.
'Nee, we zitten in Zuid-Frankrijk, nu. Over twee dagen reizen we door.' Ze bukt en haalt een steentje uit haar sandaal. 'Jaaah, wel lekker hoor. Een beetje heet, maar we gaan zo zwemmen. En jij?' Ze staart in de verte, waar juist de slangenarend langs de bergwand naar beneden duikt.
Een paar meter van haar vandaan levert haar man een strijd tegen de aardse krachten. Het water slaat tegen de beentjes van de kinderen. Eén valt er, de ander hangt aan papa's scheen. Hij kijkt om en roept zijn vrouw, maar de stroom en de wind sturen zijn stem naar de verkeerde kant.
'Oh leuk' zegt zij door de telefoon. 'Gezellig. Ja, fijn.' en pulkt aan een korstje op haar knie.

Blauw

2008-08-02T19:23:00.001+02:00

De motor beweegt hevig heen en weer terwijl M. probeert hem te starten. De monteur kijkt mij aan en lacht.
'Hij start!' zeg ik, maar hij begrijpt me niet en schudt zijn hoofd.
'Non non, pas bon' zegt hij.'Kaput'. Hij gebaart dat M. moet stoppen. M. stapt uit en kijkt ons vragend aan.
'Hij startte.' zegt hij.
'Ja.' zeg ik. 'Maar ik geloof niet dat het goed is.' Weer lacht de monteur. Hij mist twee hoektanden.
'Kaput', zegt hij nog een keer. 'You take it to the shredder. Kaput. C'est ca. Pas possible de reparer.'
'Hé?' zegt M.
Ik kijk naar het blauwe gordijntje van onze camperbus, dat in de haast op de snelweg van Lyon naar Avignon tussen de schuifdeur is gekomen. Het is gescheurd.

ter nagedachtenis

2008-06-28T22:47:00.001+02:00

2000
Ik zit op het muurtje voor de ingang van de school. De zon brandt op mijn schouders. Moe ben ik. En boos. Het gaat niet zoals het zou moeten gaan. Mensen doen niet wat ze zouden moeten doen. Er gaan dingen kapot.

Frederice komt aangelopen. Langzaam, een beetje moeizaam, als altijd.
'Hoe gaat het?' vraagt ze. Ik haal mijn schouders op.

'Weet je, Inge', zegt ze. 'Er klopt niets van de wereld. Niets.' Ik kijk haar aan. Ze glimlacht en zwijgt, precies lang genoeg om mij de kramp in mijn maag te laten voelen. 'Maar op een bepaalde manier', gaat ze verder, 'klopt het toch.
Altijd.'

Even zitten we samen, op het muurtje, voor de ingang. Dan staat ze op en gaat naar binnen. Tree voor tree het trappetje op.

op 25 juni 's morgens vroeg overleed Frederice van Faassen.
Op een bepaalde manier zal het toch kloppen, als altijd.

2008-06-27T23:29:00.003+02:00

Frederice blijft bovenaan staan, voorlopig nog even.
zij was en blijft een bijzondere vrouw, die duurzaam invloed heeft op het leven van mij en vele anderen.

ergens regent het
druppels vallen in plassen
stroompjes slaan door regenpijpen
tonnen stromen over

alles verplaatst
ergens

ik zit op een kamer
er is een jaar, een tijdperk
er is weer wat voorbij

Lang geleden

2008-05-23T12:39:00.002+02:00

‘Ik kom je alleen even een zoen geven’, zeg ik.
Je staat tussen de mensen. Je praat.
‘Heeee!’ roep je als je me herkent. ‘Je bent er!’
Ik ben er.

‘Ik heb verder niet zo veel te zeggen’, zeg ik.
‘Nee?’ vraag je.
Iemand tikt je op de schouder. Je draait je om.
Je hand blijft liggen op mijn arm. Zachtjes knijp je.

5 mei

2008-05-05T23:03:00.002+02:00

We vieren onze vrijheid met een spectaculair vuurwerk. Wij hebben ons verzameld rondom de vijver. Vanaf één kant wordt de een na de andere pijl afgeschoten.

Als de eerste knal klinkt vliegen de eenden, die al verstoord werden door het vele publiek op dit late tijdstip, snaterend op. Tijdens de volgende pijl, die schril fluitend de lucht in gaat, rennen twee meerkoeten over het water, niet wetend waarheen.
Minuten later, wanneer het knallen even gestaakt is, hoor ik vanuit de plas een hoog gepiep. Ik tuur over het oppervlak. Drie gele kuikentjes zwemmen paniekerig rond, alleen. Zij kunnen rennen noch vliegen. Ik kan niet meer naar het vuurwerk kijken. Ik zie alleen de kuikentjes, die bescherming zoeken in het grote, platte vlak.

De mensen om mij heen zijn aangeschoten, dronken soms. De rook van sigaretten mengt zich met de dampen van het kruit.

Bijlmer

2008-04-23T23:06:00.005+02:00

'Ik kan er wel om janken', zegt B.
'In de auto, op weg naar huis, denk ik alleen aan haar.'

B. spreekt over het meisje in haar klas. Alleen gezet, voorin, vlak bij het bord. Ze maakt altijd problemen. ADHD, autistisch, laag sociaal milieu, instabiele situatie, wie zal het zeggen? Allerlei mensen zeggen er iets over. De meester van groep 7b, de schoolmaatschappelijk werkster, de bouwcoordinator. B. geeft alleen maar een eenmalig kunstproject in de klas.

'Ze heeft een uur lang zitten schilderen, alleen', zegt ze en laat me het werk van het meisje zien. Het onderscheidt zich van de andere schilderijen. De kleuren zijn subtieler, er is een compositie, er is contrast. 'Wat moet ik doen? Ik zou er zo graag iets over zeggen, tegen al die mensen.' B. kijkt me aan.

Ik weet het niet. Wat doe je voor een meisje dat in de hoek is gezet, omdat ze zich steeds maar niet gedraagt? 'Wat zou je willen zeggen?' vraag ik.
'Dat ze er iets mee moeten doen.'

Ze moeten iets doen.

'Je hebt haar laten schilderen', zeg ik.
B. kijkt naar de grond en knikt.

beroepskunstenaarsindeklas.nl

gevonden

2008-04-18T14:21:00.003+02:00

lief
het is niet waar
het is niet waar

niet dat vrijdag tot vrijdag drie weken duurt
niet dat bettie (voorlopig) niet
-wacht ik moet NU een een glas wijn inschenken-
niet dat ik morgen les moet geven

het is niet waar
niets is waar

nou ja,
dat jij een pony hebt misschien dan, met twee of met vier poten?
en dat je een voorstelling reserveert
dat is dan, vooruit, wel even waar
en dat je me mist - ja ok
maar verder: nee dat is niet waar

het is ALLE dagen vrijdag
-dat had ik je toch al uitgelegd dacht ik?-
en wij zijn zo stom om dat steeds te vergeten

soms
zou ik willen dat de wereld zo klein was als jij en ik samen
in alle onrust die wij samen kunnen hebben zou het zo rustig zijn

samen

2008-04-09T00:34:00.004+02:00

's Avonds laat een station. De paar wachtenden verzamelen zich op het midden van een lang perron. Een jongen en een meisje lopen bellend heen en weer. De anderen zitten op bankjes en volgen hun bewegingen; van elkaar af, naar elkaar toe, een boogje, een bochtje, een kleine pauze.

Hun stemmen klinken door elkaar. De avonden zijn nog koud. Ik trek mijn sjaal dichter om mijn hals en zet mijn kraag omhoog. De jongen en het meisje naderen elkaar opnieuw, steeds dichterbij. Ze kijken elkaar aan, terwijl ze beiden blijven praten.
'Ja' zegt zij.
'Je wilt dus liever volgende week op woensdag?' vraagt hij. Een decimeter ruimte scheidt hen nog.
'Ik weet het niet precies', zegt zij.
'Ik snap het', antwoordt hij.

Hun ogen zijn op elkaar gericht. Hij knikt. Zij gaat op haar tenen staan en leunt voorover, hun lichamen tegen elkaar. Wij zitten op de bankjes en wij kijken.

kort

2008-04-08T23:55:00.000+02:00

Regelmatig vraag ik mij af welk deel van mijn lessen nu werkelijk over schrijven gaat.

Ik maan mijn cursisten tot korte teksten: focus, inzoomen, selecteren. Eén van hen leest haar tekst voor. Wij luisteren. Vijf regels zijn het. Als ze klaar is valt er een korte stilte.
'Mag 'ie nog een keer', vraag ik. 'Hij is zó kort...' Ze kijkt me aan. Ik glimlach.
'Kreng', zegt ze en leest haar zinnen nog een keer.
Bij haar 'kreng' lachen de anderen en ik haal adem. Voor vandaag is de les geslaagd.

Eten

2008-03-25T16:03:00.002+01:00

Ze heeft haar hele leven al van die rare opwellingen met eten.

Het onvermijdelijke vindt plaats: de paastafel van mijn ouders. Mijn vriendje. Hij kijkt verwachtingsvol naar haar.

Ze was een jaar of acht en kwam uit school. Diep beledigd zei ze, toen ze de fruitschaal leeg aantrof: 'Je wéét toch dat ik niet zonder appels kan!'

Ik zucht en denk aan de grote, rode glosters die mijn moeder vanuit de boomgaard tegenover ons huis meenam. Dit is alles. Appels en misdeeldheid. Ik was acht. Mijn vriendje lacht.

Niet [2]

2008-03-14T22:33:00.002+01:00

als dit de mensen zijn
en ik

niet te fysiek

de mensen: niet
aanraken
niet de handen
niet de armen
niet de huid

er zijn, zeg ik
en mij direct onttrekken
aan dit, het samenzijn
aan mij

hoe kan ik hier staan?
het ademen
het wachten het lachen

misschien een blik
denk ik
niet te lang
en zeker niet
te lief

Aan tafel

2008-03-09T20:25:00.002+01:00

ik aan de ene kant
en jij

hoe wij ons
zonder oren
zonder ogen
nog begrijpen

ben je moe?
je knikt maar ik
ik wil nog wel wat blijven

tussen de mensen
die hier om ons en door ons
samen zijn

dit is wat wij hebben voortgebracht
wie had dat ooit – jij lacht

ben je niet moe?
je hebt gelijk
het is alleen nog maar de tafel
die ons scheidt
vol met lege flessen en bijna lege glazen
rode wijn

Of eerder nog

2008-03-08T01:24:00.000+01:00

hoe ik het blijf proberen

wat nog niet is
moet komen en daarna meteen:
kapot

en zo de dagen
zo de weken
zo mijn hele leven door

ikzelf: ik moet er nog
en dan daarna meteen: kapot
of eerder nog

Niet

2008-03-07T23:55:00.000+01:00

ik dwing mijzelf
niet, niet doen
citeer ik nu
mijzelf?

niet, niet doen
de dagen gaan gewoon voorbij
de dingen gebeuren en

het gaat

de namen gaan het hoofd in
de mensen komen
en: voorbij

ook ik
niet niet
niet doen

ik ben het niet
ik ben alleen
maar niet
ik ben

alleen

waas

2008-02-11T18:04:00.000+01:00

de wereld is er niet
zeg je
om jou compleet te maken
hoe kón ik het vergeten

en ja
daar gaan we weer
de deuren dicht en achter mij op slot

jij bent een peuteraar
zeg je geen breker
en misschien zeg je:
er is iets dat je niet wilt zien

jouw slag mensen zeg je nog
en ja
de lichten uit de zonnebrillen op

weer en anders

2008-01-31T03:48:00.000+01:00

zoals het terugkomt
zo is het iedere keer

anders
maar hetzelfde
dezelfde ik
een ander mens

nu is het februari
moet ik daarom schrijven?

de kunst is de kunst
altijd even ongedefinieerd
en ik

(als ik in de ene rol nu glimlach
en in de andere nu knik?

de één is een ander
antwoord
dan)

ongemerkt

2008-01-05T00:05:00.000+01:00

gedachte één: heb ik het goed gedaan?
gedachte twee: wat waar is
is in mij

wat ik denk is feitelijk
niets anders dan
wat voorbij komt
en mij weer verlaat

oerwoud of bos
bos of oerwoud

het lawaai van de stilte
op het moment dat ik
ongemerkt
niet denk is overweldigend
zolang ik het mij niet besef

zul je bij me zijn wanneer ik er
niet ben en dus
het meest bij mij

zul je er zijn?

Nieuw

2008-01-03T22:21:00.000+01:00

Normaal begint dat wat nieuw is in mij, zachtjes en verborgen.
Langzaam ontdek ik het dan zelf. Soms, heel soms ziet iemand anders het.

Nu deel ik het nieuwe met de hele wereld, ineens is het van iedereen. En ik zal het weten. Gezoend en gewenst moet er worden: het beste, het lekkerste, het mooist en het meest. Meer dan wanneer niemand ziet dat er in mij iets is veranderd voel ik mij alleen.

Winter

2007-12-17T04:13:00.000+01:00

Is dit de winter?
Samen lopen we
via de ene naar de andere straat

koud ben ik wel
maar wat koud is bevindt zich
voornamelijk vanbinnen

later huilen we samen
en vervolgens als we slapen

blijf ik wakker en bedenk ik
dat het altijd al zo
was en altijd zo

bang ben ik zo bang
dat het warm kan worden
en dat wat warm geworden

diep vanbinnen
is

voordat je weg gaat

2007-12-09T23:22:00.000+01:00

zonder kan ik wel omdat

wat eerst van woorden was
van letters werd en nu alleen
nog een eenvoudig teken

dus nog even en dan
is er niets meer
en dan is er
altijd nog

de wiskundige benadering
het nihilisme, of: een
concentratie van een waarheid
gevangen

alles
en in ons

ik heb het niet gezegd

we zijn verbonden
dus kunnen we zonder